Adhyaya 43

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते द्विचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४२// वसिष्ठ उवाच एवं सुस्निग्धचित्तेषु तेषु तिष्ठत्सु भूपते / भवान्युत्संगतो रामः समुत्थाय कृताजलिः

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa… concluye el capítulo 42. Dijo Vasiṣṭha: Oh rey, mientras todos permanecían allí con el corazón lleno de afecto, Rāma se levantó del regazo de Bhavānī y, con las manos juntas, se puso en pie.

Verse 2

तुष्टाव प्रयतो भूत्वा निर्विशेष विशेषवत् / अद्वयं द्वैतमापन्नं निर्गुणं सगुणात्मकम्

Con recogimiento lo alabó: al que, siendo sin distinción, aparece como lo distinguido; al que, siendo no-dual, parece asumir la dualidad; al que, siendo nirguṇa, se manifiesta con naturaleza saguṇa.

Verse 3

राम उवाच प्रकृतिविकृतिजातं विश्वमेतद्विधातुं मम कियदनुभातं वैभवं तत्प्रमातुम् / अविदिततनुनामाभीष्टवस्त्वेकधामाभवदथ भव भामा पातु मां पूर्णकामा

Dijo Rama: Este universo, nacido de Prakriti y Vikriti, ¿quién puede medir cuánta es mi gloria al ordenarlo? Oh Bhama, Diosa de deseos cumplidos, de nombre y forma inescrutables, único santuario de lo anhelado, protégeme.

Verse 4

प्रकटितगुणाभानं कालसंख्याविधानं सकलभवनिदानं कीर्त्यते यत्प्रधानम् / तदिह निखिलतातः संबभूवोक्षपातः कृतकृतकनिपातः पातु मामद्य मातः

Aquello que manifiesta el resplandor de las gunas, que dispone el orden del tiempo y del número, y es causa de todos los mundos, es celebrado como Pradhana. Oh Madre, ese principio raíz se ha hecho presente aquí; que el que cumple toda obra me proteja hoy.

Verse 5

दनुजकुलविनाशीलेखपाताविनाशी प्रथमकुलविकाशी सर्वविद्याप्रकाशी / प्रसभरचितकाशी भक्तदत्ताखिलाशीरवतु विजितपाशी मांसदा षण्मुखाशी

Que me proteja la Diosa que destruye el linaje de los Danuja y borra la escritura de la ruina; que hace florecer el linaje primero y revela toda vidya. La que con ímpetu dispuso Kashi, la que concede todas las bendiciones al devoto—vencedora de los lazos, la de seis rostros, Mamsada.

Verse 6

हरनिकट निवासी कृष्णसेवाविलासी प्रणतजनविभासी गोपकन्याप्रहासी / हरकृतबहुमानो गोपिकेशैकतानो विदितबहुविधानो जायतां कीर्तिहा नौ

Aquel que mora cerca de Hari, que se deleita en el seva a Krishna; que ilumina a los devotos rendidos y ríe con las doncellas gopa. Honrado por Hari, concentrado en el Señor de las gopis, conocido de muchas maneras—que Kirtihā nos conceda buen augurio.

Verse 7

प्रभुनियतमाना यो नुन्नभक्तान्तरायो त्दृतदुरितनिकायो ज्ञानदातापरायोः / सकलगुणगरिष्ठो राधिकाङ्केनिविष्टो मम कृतमपराधं क्षन्तुमर्हत्वगाधम्

Aquel que permanece en el mandato del Señor, que aparta los obstáculos de los bhaktas, que carga (y disipa) el cúmulo de pecados, y se entrega a otorgar jñāna. El más excelso en todas las virtudes, asentado en el regazo de Rādhikā—que sea digno de perdonar mi profunda ofensa.

Verse 8

या राधा जगदुद्भवस्थितिलयेष्वाराध्यते वा जनैः शब्दं बोधयतीशवक्त्रंविगलत्प्रेमामृतास्वादनम् / रासेशी रसिकेश्वरी रमणत्दृन्निष्ठानिजानन्दिनी नेत्री सा परिपातु मामवनतं राधेति य कीर्त्यते

Radha, a quien los hombres adoran en los misterios del surgir, sostenerse y disolverse del mundo, hace comprender con la palabra el sabor del néctar de amor que mana del rostro del Señor. Ella es Raseshī, soberana de la Rāsa; Rasikeśvarī, reina de los amantes; firme en la mirada del Amado y guía hacia su propio gozo. Que esa Diosa, celebrada con el nombre de “Radha”, proteja a mí, el que se inclina en rendición.

Verse 9

यस्या गर्भसमुद्भवो ह्यतिविराड्यस्यांशभूतो विराट् यन्नाभ्यंबुरुहोद्भवेन विधिनैकान्तोपदिष्टेन वै सृष्टं सर्वमिदं चराचरमयं विश्वं च यद्रोमसु ब्रह्माण्डानि विभान्ति तस्य जननी शश्वत्प्रसन्नास्तु सा

De su seno nace el Ativirāṭ, y el Virāṭ es tan sólo una porción suya; del loto de su ombligo nació el Vidhātā, quien, instruido en secreto, creó este universo entero de seres móviles e inmóviles. En cada poro de su piel resplandecen innumerables brahmāṇḍas; que esa Madre del Supremo permanezca eternamente complacida.

Verse 10

पायाद्यः स चराचरस्य जगतो व्यापी विभुः सच्चिदानन्दाब्धिः प्रकटस्थितो विलसति प्रेमान्धया राधया / कृष्णः पूर्णतमो ममोपरि दयाक्लिन्नान्तरः स्तात्सदा येनाहं सुकृती भवामि च भवाम्यानन्दलीनान्तरः

Que me proteja Aquel que, omnipenetrante en el mundo móvil e inmóvil, es el gran Señor, océano de Ser-Conciencia-Dicha, y que, manifestado, se recrea con Radha, cegada por el amor. Que ese Krishna, el más pleno de todos, permanezca siempre con el corazón enternecido por compasión hacia mí, para que yo sea rico en mérito y mi interior se disuelva en la bienaventuranza.

Verse 11

वसिष्ठ उवाच स्तुत्वैवं जामदग्न्यस्तु विरराम ह तत्परम् / विज्ञाताखिलतत्त्वार्थो हृष्टरोमा कृतार्थवत्

Dijo Vasiṣṭha: Habiendo alabado así, el hijo de Jamadagni (Paraśurāma) cesó, plenamente concentrado. Al comprender el sentido de todas las verdades, se le erizó la piel de júbilo y quedó como quien ha cumplido su propósito.

Verse 12

अथोवाच प्रसन्नात्मा कृष्णः कमललोचनः / भार्गवं प्रणतं भक्त्या कृपापात्रं पुरस्थितम्

Entonces Krishna, de ánimo sereno y ojos de loto, habló al Bhārgava (Paraśurāma) que, inclinado con devoción, estaba ante Él, digno recipiente de su gracia.

Verse 13

कृष्म उवाच सिद्धो ऽसि भार्गवेन्द्र त्वं प्रसादान्मम संप्रतम् / अद्य प्रभृति वत्सास्मिंल्लोके श्रेष्ठतमो भव

Kṛṣma dijo: «Oh Bhārgavendra, por mi gracia ahora has alcanzado la perfección. Desde hoy, hijo, sé el más excelso en este mundo».

Verse 14

तुभ्यं वरो मया दत्तः पुरा विष्णुपदाश्रमे / तत्सर्वं क्रमतो भाव्यं समा बह्वीस्त्वया विभो

Antaño, en el āśrama de Viṣṇupada, te concedí un don. Todo ello se cumplirá paso a paso; oh Vibho, has atravesado muchos años.

Verse 15

दया विधेया दीनेषु श्रेय उत्तममिच्छता / योगश्च सादनीयो वै शत्रूणां निग्रहस्तथा

Quien anhela el bien supremo debe mostrar compasión hacia los desvalidos. Debe practicar el yoga y, asimismo, refrenar a los enemigos.

Verse 16

त्वत्समो नास्ति लोके ऽस्मिंस्तेजसा च बलेन च / ज्ञानेन यशसा वापि सर्वश्रेष्ठतमो भवान्

En este mundo no hay nadie igual a ti en esplendor y fuerza. En conocimiento o en fama, tú eres el más excelso de todos.

Verse 17

अथ स्वगृहमासाद्य पित्रोः शुश्रूषणं कुरु / तपश्चर यथाकालं तेन सिद्धिः करस्थिता

Luego vuelve a tu hogar y sirve con devoción a tus padres. Practica la austeridad a su debido tiempo; así la siddhi quedará en tu mano.

Verse 18

राधोत्संगात्समुत्थाप्य गणेशं राधिकेश्वरः / आलिङ्ग्य गाढं रासेण मैत्रीं तस्य चकार ह

Al alzar a Gaṇeśa del regazo de Rādhā, Rādhikeśvara lo abrazó con fuerza en el espíritu del rāsa y selló con él una amistad sagrada.

Verse 19

अथोभावपि संप्रीतौ तदा रामगणेश्वरौ / कृष्णाज्ञया महाभागौ बभूवतुररिन्दम

Entonces Rāma y Gaṇeśvara se colmaron de gozo; por mandato de Kṛṣṇa, oh domador de enemigos, ambos se tornaron grandemente afortunados.

Verse 20

एतस्मिन्नन्तरे देवी राधा कृष्णप्रिया सती / उभाभ्यां च वरं प्रादात्प्रसन्नास्या मुदान्विता

En ese instante, la diosa Rādhā, la pura y amada de Kṛṣṇa, con rostro sereno y colmado de júbilo, concedió un don a ambos.

Verse 21

राधोवाच / सर्वस्य जगतो वन्द्यौ दुराधर्षौं प्रियावहौ / मद्भक्तौ च विशेषेण भवन्तौ भवतां सुतौ

Dijo Rādhā: “Vosotros dos sois dignos de veneración para todo el mundo, inconquistables y portadores de amor; y, de modo especial, sois mis devotos y sois mis hijos.”

Verse 22

भवतोर्नाम चौच्चार्य यत्कार्यं यः समारभेत् / सिद्धिं प्रयातु ततसर्वं मत्प्रसादाद्धि तस्य तु

Quien pronuncie vuestros dos nombres y emprenda cualquier obra, que todo alcance la perfección por mi gracia.

Verse 23

अथोवाच जगन्माता भवानी भववल्लभा / वत्स राम प्रसन्नाहं तुभ्यं कं प्रददे वरम् / तं प्रब्रूहि महाभाग भयं त्यक्त्वा सुदूरतः / राम उवाच जन्मान्त रसहस्रेषु येषुयेषु व्रजाम्यहम्

Entonces habló la Madre del mundo, Bhavānī, amada de Bhava (Śiva): “Hijo Rāma, estoy complacida; ¿qué don he de concederte? Oh afortunado, arroja el temor muy lejos y dilo.” Rāma respondió: “A través de miles de nacimientos, en cualesquiera vientres a los que yo vaya…”

Verse 24

कृष्णयोर्भवयोर्भक्तो भविष्यामीति देहि मे / अभेदेन च पश्यामि कृष्णौ चापि भवौ तथा

“Concédeme que sea devoto de Kṛṣṇa y de Bhava (Śiva); y que contemple a Kṛṣṇa y a Bhava sin diferencia alguna.”

Verse 25

पार्वत्युवाच एवमस्तु महाभाग भक्तो ऽसि भवकृष्णयोः / चिरञ्जीवी भवाशु त्वं प्रसादान्मम सुव्रत

Pārvatī dijo: “Así sea, oh afortunado; eres devoto de Bhava y de Kṛṣṇa. Oh de voto puro, por Mi gracia, sé pronto un cirañjīvī, de larga vida.”

Verse 26

अथोवाच धराधीशः प्रसन्नस्तमुमापतिः / प्रणतं भार्गवेन्द्रं तु वरार्हं जगदीश्वरः

Luego, complacido, Umāpati—Señor del mundo y soberano de la tierra—habló al postrado Bhārgavendra, digno de recibir un don.

Verse 27

शिव उवाच रामभक्तो ऽसि मे वत्स यस्ते दत्तो वरो मया / स भविष्यति कार्त्स्येन सत्यमुक्तं न चान्यथा

Śiva dijo: “Hijo mío, eres devoto de Mi Rāma; el don que te he otorgado se cumplirá por completo. Es palabra verdadera, y no de otro modo.”

Verse 28

अद्यप्रभृति लोके ऽस्मिन् भवतो बलवत्तरः / न को ऽपि भवताद्वत्स तेजस्वी च भवत्परः

Desde hoy en este mundo, tú eres el más poderoso; oh hijo, nadie es tan resplandeciente como tú ni hay quien te supere.

Verse 29

वसिष्ठ उवाच अथ कृष्णो ऽप्यनुज्ञाप्य शिवं च नगनन्दिनीम् / गोलोकं प्रययौ युक्तः श्रीदाम्ना चापि राधया

Dijo Vasiṣṭha— entonces Śrī Kṛṣṇa, tras pedir permiso a Śiva y a la Hija de la Montaña (Pārvatī), partió hacia Goloka unido a Śrīdāma y también a Rādhā.

Verse 30

अथ रामो ऽपि धर्मात्मा भवानीं च भवं तथा / संपूज्य चाभिवाद्याथ प्रदक्षिणमुपा क्रमीत्

Luego Rāma, de alma justa, veneró debidamente a Bhavānī y a Bhava (Śiva), les rindió homenaje y después comenzó la pradakṣiṇā.

Verse 31

गणेशं कार्त्तिकेयं च नत्वापृच्छ्य च भूपते / अकृतव्रणसंयुक्तो निश्चक्राम गृहान्तरात्

Oh rey, tras inclinarse ante Gaṇeśa y Kārttikeya y pedirles licencia, salió del interior de la morada sin llevar herida alguna.

Verse 32

निष्क्रम्यमाणो रामस्तु नन्दीश्वरमुखैर्गणैः / नमस्कृतो ययौ राजन्स्वगृहं परया मुदा

Oh rey, cuando Rāma salía, los gaṇas encabezados por Nandīśvara le rindieron homenaje; y él se dirigió a su hogar con suprema alegría.