Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रयस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः सगर उवाच ब्रह्मपुत्र महाभाग महान्मे ऽनुग्रहः कृतः / यदिदं कवचं मह्यं प्रकाशितमनामयम्

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, proclamado por Vāyu, en la sección media, en el tercer upoddhāta-pāda, dentro del relato de Bhārgava, concluye el capítulo trigésimo tercero. Dijo Sagara: «Oh hijo de Brahmā, gran bienaventurado, me has concedido un inmenso favor al revelarme este Kavacha libre de aflicción».

Verse 2

और्वेणानुगृहीतो ऽहं कृतास्त्रो यदनुग्रहात् / भवतस्तु कृपापात्रं जातो ऽहमधुना विभो

Por la gracia del sabio Aurva he sido favorecido, y por su benevolencia me he hecho diestro en las armas sagradas. Oh Señor poderoso, ahora he llegado a ser recipiente de tu compasión.

Verse 3

रामेण भार्गवेन्द्रेण कार्त्तवीर्यो नृपो गुरो / यथा समापितो वीरस्तन्मे विस्तरतो वद

Oh maestro, dime con detalle cómo Rama, el supremo de los Bhargavas, dio fin al valeroso rey Kárttavīrya.

Verse 4

कृपापात्रं स दत्तस्य राजा रामः शिवस्य च / उभौ तौ समरे वीरौ जघटाते कथं गुरो

Oh maestro, ese rey Rama, digno de la gracia de Datta, y el favorecido por Śiva: ¿cómo chocaron en batalla aquellos dos héroes?

Verse 5

वसिष्ठ उवाच शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि चरितं पापनाशनम् / कार्त्तवीर्यस्य भूपस्य रामस्य च महात्मनः

Vasiṣṭha dijo: “Oh rey, escucha; voy a relatar una historia que destruye el pecado: la del rey Kárttavīrya y la del magnánimo Rama.”

Verse 6

स रामः कवचं लब्ध्वा मन्त्रं चैव गुरोर्मुखात् / चकार माधनं तस्य भक्त्या परमया युतः

Aquel Rama, tras recibir la coraza protectora y el mantra de labios de su maestro, realizó para ello la práctica devocional con suprema bhakti.

Verse 7

भूमिशागी त्रिषवण स्नानसध्यापरायणः / उवासपुष्करे राम शतवर्षमतन्द्रितः

Rama, que dormía sobre la tierra y era constante en el baño de las tres horas y en la adoración del sandhyā, moró en Puṣkara cien años sin desfallecer.

Verse 8

समित्पुष्पकुशादीनि द्रव्याण्यहरहर्भृगोः / आनीय काननाद्भूप प्रायच्छदकृतव्रणः

¡Oh rey! Aquel observante sin mancha traía cada día del bosque leña ritual (samit), flores, hierba kuśa y otros elementos, y los ofrecía a Bhṛgu.

Verse 9

सततं ध्यानसंयुक्तो रामो मतिमतां वरः / आराधयामास विभुं कृष्णं कल्मषनाशनम्

Siempre unido a la contemplación, Rama, el mejor de los sabios, rindió culto al Señor omnipotente Kṛṣṇa, destructor de toda mancha de pecado.

Verse 10

तस्यैवं यजमानस्य रामस्य जगतीपते / गतं वर्षशतं तत्र ध्यानयुक्तस्य नित्यदा

¡Oh señor del mundo! Así, mientras Rama oficiaba el sacrificio y permanecía siempre en contemplación, transcurrió allí un siglo entero.

Verse 11

एकदा तु महाराज रामः स्नातुं गतो महान् / मध्यमं पुष्करं तत्र ददर्शाश्वर्यमुत्तमम्

Un día, oh gran rey, el magnánimo Rama fue a bañarse; allí, en el Puṣkara medio, contempló un prodigio excelso.

Verse 12

मृग एकः समायातो मृग्य युक्तः पलायितः / व्याधस्य मृगयां प्राप्तो धर्मतप्तो ऽतिपीडितः

Un ciervo llegó corriendo, turbado por el temor de la caza. Cayó en la montería del cazador, abrasado por el ardor del dharma y oprimido en extremo.

Verse 13

पिपासितो महाभाग जलपानसमुत्सुकः / रामस्य पश्यतस्तत्र सरसस्तटमागतः

Aquel noble ciervo, sediento y ansioso de beber, llegó a la orilla del estanque ante la mirada de Rama.

Verse 14

पश्चान्मृगी समायाता भीता सा चकितेक्षणा / उभो तौ पिबतस्तत्र जलं शङ्कितमानसौ

Luego llegó una cierva, temerosa y de mirada sobresaltada. Ambos bebieron allí el agua, mas con el corazón receloso.

Verse 15

तावत्समागतो व्याधो बाणपाणिर्धनुर्द्धरः / स दृष्ट्वा तत्र संविष्टं रामं भार्गवनन्दनम्

Entonces llegó el cazador, con flecha en mano y arco al hombro. Al ver allí sentado a Rama, vástago de Bhārgava, se detuvo.

Verse 16

अकृतव्रणसंयुक्तं तस्थौ दूरकृतेक्षणः / स चिन्तयामास तदा शङ्कितो भृगुनन्दनात्

Mirando desde lejos, al ver a (Rama) sin herida alguna, se quedó inmóvil. Entonces, receloso del hijo de Bhṛgu, se puso a cavilar.

Verse 17

अयं रामो महावीरो दुष्टानामन्तकारकः / कथमेतस्य हन्म्येतौ पश्यतो मृगयामृगौ

Este es Rama, gran héroe, exterminador de los malvados. ¿Cómo podría yo matar a estos dos ciervos de caza mientras él los contempla?

Verse 18

इति चिन्ता समाविष्टो व्याधो राजन्यसत्तम / तस्थौ तत्रैव रामस्य भयात्संत्रस्तमानसः

Así, preso de la inquietud, oh el mejor de los guerreros, el cazador se quedó allí mismo; su mente temblaba por miedo a Rama.

Verse 19

रामस्तु तौ मृगों दृष्ट्वा पिबन्तौ सभ्यं जलम् / तर्कयामास मेधावी किमत्र भयकारणम्

Rama vio a aquellos dos ciervos bebiendo agua pura. Entonces, el sabio Rama reflexionó: ¿cuál es aquí la causa del temor?

Verse 20

नैवात्र व्याघ्रसेनादो न च व्याधो हि दृश्यते / केनैतौ कारणेनाहो शङ्कितौ चकितेक्षणौ

Aquí no se oye el rugido de tigres ni se ve cazador alguno. ¿Por qué causa, entonces, están estos dos recelosos, con la mirada sobresaltada?

Verse 21

अथ वा मृगजातिर्हि निसर्गाच्चकितेक्षणा / चेनैतौ जलपाने ऽपि पश्यतश्चकितेक्षणौ

O quizá la estirpe de los ciervos es por naturaleza de mirada sobresaltada; por eso, aun al beber agua, siguen vigilantes y asustadizos.

Verse 22

नैतावत्कारणं चात्र किन्तु खेदभयातुरौ / लक्षयेते खिन्नसर्वाङ्गौ कम्पयुक्तौ यतस्त्विमौ

Aquí no es ésa la única causa; estos dos están afligidos por pena y temor. Por eso se les ve el cuerpo entero abatido y con temblor.

Verse 23

एवं संचिन्त्य मतिमान्स तस्थौ मध्यपुष्करे / शिष्येण संयुतो रामो यावत्तौ चापि संस्थितौ

Tras meditar así, el prudente Rama permaneció en medio de Puṣkara junto con su discípulo, mientras aquellos dos también seguían allí de pie.

Verse 24

पीत्वा जलं ततस्तौ तु वृक्षच्छायासमाश्रितौ / रामं दृष्ट्वा महात्मानं कथां तौ चक्रतुर्मुदा

Luego ambos bebieron agua y se acogieron a la sombra de un árbol. Al ver al magnánimo Rama, entablaron conversación con alegría.

Verse 25

मृग्युवाच कान्त चात्रैव तिष्ठावो यावद्रामो ऽत्रसंस्थितः / अस्य वीरस्य सांनिध्ये भयं नैवावयोर्भवेत्

Dijo la cierva: “Amado, quedémonos aquí mientras Rama permanezca aquí. En la cercanía de este héroe, no habrá temor para nosotros.”

Verse 26

अत्राप्यागत्य चैव्द्याधौ ह्यावयोः प्रहरिष्यति / दृष्टमात्रो हि मुनिना भस्मीभूतो भविष्यति

Ese cazador vendrá también aquí y nos atacará; pero con solo ser visto por el muni, quedará reducido a cenizas.

Verse 27

इत्युक्ते वचने मृग्या रामर् शनतुष्टया / मृगश्चोवाच हर्षेण समाविष्टः प्रियां स्वकाम्

Al oír aquellas palabras, la cierva, satisfecha por la visión de Rama, y el ciervo, colmado de júbilo, pronunciaron palabras queridas, conforme a su propio anhelo.

Verse 28

एवमेव महाभागे यद्वै वदसि भामिनि / जाने ऽहमपि रामस्य प्रभावं सुमहात्मनः

Así es, oh afortunada, oh hermosa: tal como dices; yo también conozco el poder y la gloria de Rāma, el gran Mahātma.

Verse 29

यो ऽयं संदृश्यते चास्य पार्श्वं शिष्यो ऽकृतव्रणः / सचाने न महाभागस्त्रातो व्याघ्रभयातुरः

El que se ve a su lado—este discípulo, sin herida—también fue salvado por ese gran bienaventurado cuando estaba afligido por el miedo al tigre.

Verse 30

अयं रामो महाभागे जमदग्निसुतो ऽनुजः / पितरं कार्त्तवीर्येण दृष्ट्वा चैव तिरस्कृतम्

Oh afortunada, este es Rāma, el hijo menor de Jamadagni; él vio cómo Kārttavīrya ultrajó y despreció a su padre.

Verse 31

चकारातितरां क्रुद्धः प्रतिज्ञां नृपघातिनीम् / तत्पूर्तिकामो ह्यगमद्ब्रह्मलोकं पुरा ह्ययम्

Ardiendo en ira, hizo un voto que traería la muerte de los reyes; y, deseoso de cumplirlo, en tiempos pasados partió hacia Brahmaloka.

Verse 32

स ब्रह्मा दिष्टवांश्चैनं शिवलोकं व्रजेति ह / तस्य त्वाज्ञां समादाय गतो ऽसौ शिवसन्निधिम्

Entonces Brahmā le ordenó: «Ve al Śivaloka». Tomando su mandato, él partió hacia la presencia de Śiva.

Verse 33

प्रोवाचाखिलवृत्तान्त राज्ञश्चप्यात्मनः पितुः / स कृपालुर्महादेवः सभाज्य भृगुनन्दनम्

Relató por completo lo sucedido acerca del rey y de su propio padre. El compasivo Mahādeva honró al hijo de Bhṛgu y lo recibió.

Verse 34

ददौ कृष्णस्य सन्मन्त्रमभेद्यं कवचं तथा / स्वीयं पाशुपतं चास्त्रमन्यास्त्रग्राममेव च

Le otorgó a Kṛṣṇa un mantra sagrado, una coraza invulnerable, su propia arma Pāśupata y también otros conjuntos de armas.

Verse 35

विसर्जयामास मुदा दत्त्वा शस्त्राणि चादरात् / सो ऽयमत्रागतो भद्रे मेत्रसाधनतत्परः

Con alegría lo despidió, tras entregarle las armas con respeto. Oh noble dama, ese mismo ha llegado aquí, dedicado a la práctica de la amistad sagrada (maitrī).

Verse 36

नित्यं जपति धर्मात्मा कृष्णस्य कवचं सुधीः / शतवर्षाणि चाप्यस्य गतानि सुमहात्मनः

Aquel sabio de alma justa recita cada día la coraza de Kṛṣṇa. Y para ese gran espíritu, ya han transcurrido cien años.

Verse 37

मन्त्र साधयतो भद्रे न च तत्सिद्धिरेति हि / आत्रास्ति कारणं भक्तिः साव वै त्रिविधा मता

Oh Bhadrā, aunque uno practique la sādhana del mantra, no siempre alcanza su siddhi. Aquí la causa es la bhakti, tenida por triple.

Verse 38

उत्तमा मध्यमा चैव कनिष्ठा तरलेक्षणे / शिवस्य नारदस्यापि शुकस्य च महात्मनः

Oh de mirada temblorosa, la bhakti se considera de tres grados: suprema, media e inferior; como en Śiva, Nārada y el gran Śuka.

Verse 39

अंबरीष्स्य राजर्षे रन्तिदेवस्य मारुतेः / बलेर्विभीषणस्यापि प्रह्लादस्य महात्मनः

También en el rājarṣi Ambarīṣa, Rantideva, Māruti (Hanumān), Bali, Vibhīṣaṇa y el gran Prahlāda se muestran diferencias en los grados de bhakti.

Verse 40

उत्तमा भक्तिरेवास्ति गोपीनामुद्धवस्य च / वसिष्ठादिमुनीशानां मन्वादीनां शुभेक्षणे

Oh de mirada auspiciosa, la bhakti de las gopīs y de Uddhava es suprema; y también la de los grandes sabios como Vasiṣṭha y los Manu.

Verse 41

मध्या च भक्तिरेवास्ति प्राकृतान्यजनेषु सा / मध्यभक्तिरयं रामो नित्यं यमपरायणः

La bhakti media se halla en la gente común. Este Rāma es un devoto de grado medio, siempre entregado a Yama (el dharma).

Verse 42

सेवते गोपिकाधीशं तेन सिद्धिं न चागतः / वसिष्ठ उवाच इत्युक्ता त्वरितं कान्तं सा मृगी हृष्टमानसा

Él sirve al Señor de las gopīs, pero aun así no ha alcanzado la siddhi. Dijo Vasiṣṭha: al oír esto, la cierva, con el corazón jubiloso, corrió presurosa hacia su amado.

Verse 43

पुनः पप्रच्छ भक्तेस्तु लक्षणं प्रेमदायकम् / मृग्युवाच साधुकान्त महाभाग वचस्ते ऽलौकिकं प्रिय / र्हदृग् ज्ञानं तव कथं संजातं तद्वदाधुना

De nuevo preguntó por el signo de la bhakti que otorga amor. La cierva dijo: “Oh amado virtuoso, oh afortunado: tus palabras son extraordinarias y queridas; ¿cómo nació en ti ese conocimiento, esa visión del corazón? Dímelo ahora.”

Verse 44

मृग उवाच शृणु प्रिये महाभागे ज्ञानं पुण्येन जायते

El ciervo dijo: “Escucha, amada y afortunada: el conocimiento nace del mérito (puṇya).”

Verse 45

तत्पुण्यमद्य संजातं भार्गवस्यास्य दर्शनात् / पुण्यात्मा भार्गवश्चायं कृष्णाभक्तो जितेन्द्रियः

Ese mérito ha nacido hoy por la visión (darśana) de este Bhārgava. Este Bhārgava es de alma pura, devoto de Kṛṣṇa y vencedor de los sentidos (jitendriya).

Verse 46

गुरुशुश्रूषको नित्यं नित्यनैमित्तिकादरः / अतो ऽस्य दर्शनाज्जातं ज्ञानं मे/द्यैव भामिनि

Él es siempre servidor del guru y reverente con los deberes diarios y los ritos ocasionales (nitya-naimittika). Por eso, oh bhāminī, hoy mismo, por su darśana, nació en mí el conocimiento.

Verse 47

त्रैलोक्यस्थितसत्त्वानां शुभाशुभनिदर्शकम् / अद्यैव विदितं मे ऽभूद्रासस्यास्य महात्मनः

Esto muestra lo auspicioso y lo infausto de los seres en los tres mundos; hoy mismo he conocido la verdad de este gran alma, Rāsa.

Verse 48

चरितं पुण्यदं चैव पापघ्नं शृण्वतामिदम् / यद्यत्करिष्यते चैव तदपि ज्ञानगोचरम्

Este relato otorga mérito y destruye el pecado a quienes lo escuchan; y cuanto se haga en adelante también quedará al alcance del conocimiento.

Verse 49

योत्तमा भक्तिराख्याता तां विना नैव सिद्ध्यति / कवचं मन्त्रसहितं ह्यपि वर्षायुतायुतैः

Sin la bhakti suprema proclamada, no hay logro espiritual; incluso el kavaca con mantras, aunque se recite por miríadas de años, no fructifica.

Verse 50

यद्ययं भार्गवो भद्रे ह्यगस्त्यानुग्रहं लभेत् / कृष्णप्रेमामृतं नाम स्तोत्रमुत्तमभक्तिदम्

Oh noble dama, si este Bhārgava obtiene la gracia de Agastya, este himno llamado “Kṛṣṇa-premāmṛta” le concederá la bhakti suprema.

Verse 51

ज्ञात्वा च लप्स्यते सिद्धिं मन्त्रस्य कवचस्य च / स मुनिर्ज्ञाततत्त्वार्थः सानुकंपो ऽभयप्रदः

Al conocerlo, alcanzará la siddhi del mantra y del kavaca; ese muni conoce el sentido de la verdad esencial, es compasivo y otorga intrepidez.

Verse 52

उपदेक्ष्यति चैवैनं तत्त्वज्ञानं मुदावहम् / श्रीकृष्णचारितं सर्वं नामभिर्ग्रथितं यतः

Él le instruirá en el conocimiento de la realidad que trae dicha, pues todo el carácter de Sri Krishna está tejido a través de Sus nombres.

Verse 53

कृष्णप्रेमामृतस्तोत्राज्ज्ञास्यते ऽस्य महामतिः / ततः संसिद्ध कवचौ राजनं हैहयाधिपम्

Su gran intelecto será conocido por el Krishna-prema-amrita-stotra. Entonces, habiendo perfeccionado la armadura, se enfrentará al Rey de los Haihayas.

Verse 54

हत्वा सपुत्रामात्यं च ससुहृद्बलवाहनम् / त्रिः सप्तकृत्वो निर्भूपां करिष्यत्यवनीं प्रिय

Habiéndolo matado junto con sus hijos, ministros, amigos y ejército, librará a la tierra de reyes veintiuna veces, oh querido.

Verse 55

वसिष्ठ उवाच एवमुक्त्वा मृगो राजन्विरराम मृगीं ततः / आत्मनो मृगभावस्य कारणं ज्ञातवांश्च ह

Vasistha dijo: Oh Rey, habiendo hablado así a la cierva, el ciervo guardó silencio. De hecho, se dio cuenta de la causa de su condición de ciervo.