Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 20
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
धैर्यमारोप्य मेधावी दुःशशोकपरिप्लुतः / नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां तस्थौ भूमावर्धोमुखः
Transliteration
dhairyamāropya medhāvī duḥśaśokapariplutaḥ / netrābhyāmaśrupūrṇābhyāṃ tasthau bhūmāvardhomukhaḥ
Translation
Afirmando su entereza, el sabio quedó anegado por un dolor amargo. Con los ojos colmados de lágrimas, permaneció en la tierra, con el rostro inclinado.
Word by Word
धैर्यम्steadfastness, courage
धैर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधैर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; accusative singular neuter
आरोप्यhaving assumed
आरोप्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; having mounted/assumed
मेधावीthe intelligent one
मेधावी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेधाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine
दुःशशोकपरिप्लुतःoverwhelmed by grievous sorrow
दुःशशोकपरिप्लुतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःश + शोक + परिप्लुत (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; समासः—तत्पुरुष (शोकेन परिप्लुतः; overwhelmed by grief)
नेत्राभ्याम्with (his) two eyes
नेत्राभ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन; instrumental dual neuter
अश्रुपूर्णाभ्याम्filled with tears
अश्रुपूर्णाभ्याम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअश्रु + पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन; instrumental dual; समासः—तत्पुरुष (अश्रुभिः पूर्ण; filled with tears)
तस्थौstood
तस्थौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular feminine
अर्धोमुखःwith face half-downcast
अर्धोमुखः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्ध + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; समासः—कर्मधारय (अर्धं मुखं यस्य/अर्धं मुखं; half-faced/downcast)