Shloka 39
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
एवं ब्रुवन्तं राजानमिदमाह पुरोहितः / गर्गो मतिमतां श्रेष्ठो गर्हयन्निव भूपते
Transliteration
evaṃ bruvantaṃ rājānamidamāha purohitaḥ / gargo matimatāṃ śreṣṭho garhayanniva bhūpate
Translation
Mientras el rey hablaba así, el sacerdote Garga, el más excelso entre los sabios, le dijo al monarca, oh señor de la tierra, como si lo reprendiera.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
ब्रुवन्तम्speaking
ब्रुवन्तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु) → ब्रुवत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मणि विशेषणरूपेण
राजानम्the king
राजानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
इदम्this (speech/statement)
इदम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
आहsaid
आह:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत); प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन
पुरोहितःthe priest
पुरोहितः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरोहित (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
गर्गःGarga
गर्गः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; व्यक्तिनाम
मतिमताम्of the intelligent (people)
मतिमताम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक (समूहवाचक); षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘मतिमत्’ = बुद्धिमान्
श्रेष्ठःthe best
श्रेष्ठः:
कर्ता (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (superlative sense)
गर्हयन्rebuking
गर्हयन्:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootगर्ह् (धातु) → गर्हयत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि
इवas if
इव:
सम्बन्ध/उपमा (Comparative marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (particle of comparison)
भूपतेO king
भूपते:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूपति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन