Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 38
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
इत्युक्त्वान्तर्दधे देवस्तेनैव वपुषा विभुः / रामस्य पश्यतो राजन्क्षणेन भवभागकृत्
Transliteration
ityuktvāntardadhe devastenaiva vapuṣā vibhuḥ / rāmasya paśyato rājankṣaṇena bhavabhāgakṛt
Translation
Dicho esto, el dios soberano se desvaneció en ese mismo cuerpo. Oh rey, ante la mirada de Rama, en un instante se hizo invisible.
Word by Word
इतिthus
इति:
Prakarana (प्रकरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having said’
अन्तर्दधेdisappeared
अन्तर्दधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर्-√धा (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
देवःthe god
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेनwith that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
वपुषाwith (his) body/form
वपुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
विभुःthe mighty one
विभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषण-रूपेण
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
पश्यतःwhile (he was) seeing
पश्यतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√पश् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle, शतृ); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘रामस्य’ इत्यस्य विशेषणम्
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन
क्षणेनin a moment
क्षणेन:
Kala (काल)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे ‘क्षणेन’ = ‘in a moment’
भवभागकृत्the maker/ordainer of destiny
भवभागकृत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभव + भाग + कृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी/कर्मधारय-सम्भाव्य): ‘भवस्य भागं करोति’