Sutra 17

समेधाशास्तिभिश्चाभिगतानामङ्गविद्यया शिष्यसंज्ञाभिश्च कर्माण्यभिजने अवसितान्यादिशेत् अल्पलाभमग्निदाहं चोरभयं दूष्यवधं तुष्टिदानं विदेशप्रवृत्तिज्ञानमिदमद्य श्वो वा भविष्यति इदं वा राजा करिष्यति इति ॥ कZ_०१.११.१७ ॥

samedhāśāstibhiś cābhigatānām aṅgavidyayā śiṣyasaṃjñābhiś ca karmāṇy abhijane avasitāny ādiśet alpalābham agnidāhaṃ corabhayaṃ dūṣyavadhaṃ tuṣṭidānaṃ videśapravṛttijñānam idam adya śvo vā bhaviṣyati idaṃ vā rājā kariṣyati iti

Por medio de agentes adiestrados en persuasión calculada y disciplina—y por medio de otros que lleven el nombre encubierto de «estudiantes»—debe asignar, dentro de círculos respetables, operaciones previamente dispuestas: (difundir) informes de pequeñas ganancias, un incidente de incendio, temor a ladrones, la muerte de una persona corrupta/hostil, la concesión de gratificaciones y la obtención de inteligencia sobre asuntos exteriores—diciendo: «Esto ocurrirá hoy o mañana», o «Esto es lo que hará el rey».

समेधाःthe intelligent/wise persons
समेधाः:
TypeNoun
Rootसमेधा
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः
शास्तिभिःby punishments/disciplinary measures
शास्तिभिः:
TypeNoun
Rootशास्ति
Formतृतीया-बहुवचनम्, स्त्रीलिङ्गः
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अभिगतानाम्of those who have been approached/attained (i.e., brought under influence)
अभिगतानाम्:
TypeParticiple
Rootअभि√गम्
Formभूतकृदन्त (क्त), षष्ठी-बहुवचनम्, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सन्दर्भानुसारम्)
अङ्गविद्ययाby means of auxiliary learning/branches of knowledge
अङ्गविद्यया:
TypeNoun
Rootअङ्गविद्या
Formतृतीया-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः
शिष्यसंज्ञाभिःby (using) the designations/cover-identities of ‘students’
शिष्यसंज्ञाभिः:
TypeNoun
Rootशिष्यसंज्ञा
Formतृतीया-बहुवचनम्, स्त्रीलिङ्गः
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
कर्माणिacts/operations (measures)
कर्माणि:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formद्वितीया-बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गः
अभिजनेin (his) lineage/family background
अभिजने:
TypeNoun
Rootअभिजन
Formसप्तमी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
अवसितानिascertained/decided upon
अवसितानि:
TypeParticiple
Rootअव√सो
Formभूतकृदन्त (क्त), द्वितीया-बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गः (कर्माणि इति विशेषणम्)
आदिशेत्he should prescribe/issue instructions
आदिशेत्:
TypeVerb
Rootआ√दिश्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
अल्पलाभम्a small gain (small inducement)
अल्पलाभम्:
TypeNoun
Rootअल्पलाभ
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
अग्निदाहम्fire-damage/arson (loss by fire)
अग्निदाहम्:
TypeNoun
Rootअग्निदाह
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
चोरभयम्fear of thieves/robbery risk
चोरभयम्:
TypeNoun
Rootचोरभय
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः
दूष्यवधम्killing/neutralizing a wrongdoer (criminal)
दूष्यवधम्:
TypeNoun
Rootदूष्यवध
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
तुष्टिदानम्granting a gratification/appeasement gift
तुष्टिदानम्:
TypeNoun
Rootतुष्टिदान
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः
विदेशप्रवृत्तिज्ञानम्knowledge of activities/intentions in foreign lands
विदेशप्रवृत्तिज्ञानम्:
TypeNoun
Rootविदेशप्रवृत्तिज्ञान
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः
अद्यtoday
अद्य:
TypeAdverb
Rootअद्य
Formकालवाचक-अव्ययम्
श्वःtomorrow
श्वः:
TypeAdverb
Rootश्वः
Formकालवाचक-अव्ययम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
भविष्यतिwill happen/come to be
भविष्यति:
TypeVerb
Root√भू
Formलृट् (simple future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
राजाthe king
राजा:
TypeNoun
Rootराजन्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
करिष्यतिwill do/undertake
करिष्यति:
TypeVerb
Root√कृ
Formलृट् (simple future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
इतिthus (quoting)
इति:
TypeQuotative
Rootइति
Formइत्यादि-उद्धरणसूचक-अव्ययम्
U
undercover agents (śiṣya-cover)
E
elite/social notables (abhijana)
K
king (rājā)
F
foreign polities (videśa)

FAQs

They are controlled stimuli used to test loyalties, map networks, and steer elite expectations—creating conditions where reactions reveal character and alignments.