Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 8

प्रभूतप्रभावहयहस्तिरथोपकरणसम्पन्नश्चास्य दण्डः सर्वत्राप्रतिहतश्चरति ॥ कZ_०९.१.०८ ॥

prabhūtaprabhāvahayahastirathopakaraṇasampannaś cāsya daṇḍaḥ sarvatrāpratihataś carati

Y su daṇḍa (poder coercitivo), provisto de abundante fuerza, caballería, elefantes, carros y pertrechos, actúa en todas partes sin impedimento.

प्रभूतabundant, plentiful
प्रभूत:
TypeAdjective
Rootप्रभू
Formविशेषण; प्रथमा-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गम्) — ‘प्रभाव’ इत्यस्य विशेषणम्
प्रभावpower, influence, might
प्रभाव:
TypeNoun
Rootप्रभाव
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; समासाङ्गम्
हयhorse
हय:
TypeNoun
Rootहय
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्गम् (हय-हस्ति-रथ-उपकरण)
हस्तिelephant
हस्ति:
TypeNoun
Rootहस्तिन्
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्गम्
रथchariot
रथ:
TypeNoun
Rootरथ
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्गम्
उपकरणequipment, implements
उपकरण:
TypeNoun
Rootउपकरण
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्गम्
सम्पन्नःendowed with, furnished with, well-equipped
सम्पन्नः:
TypeParticiple (Verbal Adjective)
Rootसम् + पद्
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; ‘दण्डः’ इत्यस्य विशेषणम्; अर्थः—‘युक्तः/समृद्धः’
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अस्यof him, of this (one)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं); सम्बन्धे — ‘of him/this (king/state)’
दण्डःthe rod of authority; punishment; coercive power
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; कर्तृपदम्
सर्वत्रeverywhere, in all places
सर्वत्र:
TypeAdverb
Rootसर्वत्र
Formदेश/व्याप्त्यर्थक-अव्ययम्
अप्रतिहतःunobstructed, unopposed, unchecked
अप्रतिहतः:
TypeParticiple (Verbal Adjective)
Rootअ + प्रति + हन्
Formभूतकृदन्त (क्त); नञ्-समास (अ-); पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; ‘दण्डः’ इत्यस्य विशेषणम्
चरतिःmoves about; operates; functions
चरतिः:
TypeVerb
Rootचर्
Formलट्-लकार; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; अर्थः—‘प्रवर्तते/गच्छति’
D
daṇḍa
H
haya (cavalry)
H
hasti (elephants)
R
ratha (chariots)
U
upakaraṇa (equipment)

FAQs

Coercive authority becomes universally effective when backed by balanced capabilities and logistics—mobility (cavalry), shock (elephants), platforms (chariots), and equipment/supply.