Adhyaya 273

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सुर्यवंशकीर्तनं नाम द्विसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सकर्माभूदिति ख , छ , च अथ त्रिसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सोमवंशवर्णनं अग्निर् उवाच सोमवंशं प्रवक्ष्यामि पठितं पापनाशनम् विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा ब्रह्मपुत्रो ऽत्रिरत्रितः नीलाञ्जको रधुः क्रोष्टुः शतजिच्च सहस्रजित्

Así, en el Agni Mahāpurāṇa, el capítulo doscientos setenta y dos se llama “Relato de la Dinastía Solar” (en algunas recensiones: “llegó a ser un acto/rito”). Ahora comienza el capítulo doscientos setenta y tres, “Descripción de la Dinastía Lunar”. Dijo Agni: “Expondré la Dinastía Lunar; recitada, destruye el pecado. Del loto nacido del ombligo de Viṣṇu surgió Brahmā; su hijo aquí fue Atri (Atratī). De él procedieron Nīlāñjaka, Radhu, Kroṣṭu, Śatajit y Sahasrajit.”

Verse 2

सोमश् चक्रे राजसूयं त्रैलोक्यं दक्षिणान्ददौ समाप्ते ऽवभृथे सोमं तद्रूपालोकनेच्छवः शतजिद्धैहयो रेणुहयो हय इति त्रयः

Soma celebró el Rājasūya (consagración real). Como dakṣiṇā (honorarios sacrificiales), otorgó los tres mundos. Concluido el baño final del avabhṛtha, surgieron tres que deseaban contemplar a Soma en esa misma forma: Śatajīt, el Haihaya; Reṇuhaya; y uno llamado Haya; así fueron tres.

Verse 3

कामवाणाभितप्ताङ्ग्यो नरदेव्यः सिषेविरे लक्ष्मीर् नरायणं त्यक्त्वा सिनीवाली च कर्दमम

Afligidas en sus cuerpos por las flechas de Kāma (dios del deseo), aquellas mujeres divinas recurrieron a hombres mortales como consortes. Lakṣmī, abandonando a Nārāyaṇa, fue a Kardama; y Sinīvālī también (fue) a Kardama.

Verse 4

द्युतिं विभावसुन्त्यक्त्वा पुष्टिर्धातारमव्ययम् प्रभा प्रभाकरन्त्यक्त्वा हविष्मन्तं कुहूः स्वयम्

Al dejar la designación “Dyuti” y asumir “Vibhāvasu”, debe entenderse que Puṣṭi es el imperecedero Dhātṛ. Y al dejar la designación “Prabhā” y asumir “Prabhākara”, debe entenderse que la propia Kuhū es Haviṣmant.

Verse 5

कीर्तिर्जयन्तम्भर्तारं वसुर्मारीचकश्ययम् धृतिस्त्यक्त्वा पतिं नन्दीं सोममेवाभजत्तदा

Kīrti tuvo por esposo a Jayanta; Vasu (tuvo) a Mārīcakaśyaya. Dhṛti, tras abandonar a su marido Nandī, entonces se entregó únicamente a Soma.

Verse 6

स्वकीया इव सोमो ऽपि कामयामास तास्तदा एवं कृतापचारस्य तासां भर्तृगणस्तदा

Entonces Soma también las deseó, como si fueran suyas; y por haber cometido así una ofensa, en aquel tiempo los maridos de aquellas mujeres se indignaron y se alzaron contra él.

Verse 7

न शशाकापचाराय शापैः शस्त्रादिभिः पुनः सप्तलोकैकनाथत्वमवाप्तस्तपसा ह्य् उत

Ya no podía ser abatido de nuevo por falta alguna—ni por maldiciones ni por armas y semejantes—pues, mediante la austeridad (tapas), había alcanzado el rango de único señor de los siete mundos.

Verse 8

विवभ्राम मतिस्तस्य विनयादनया हता वृहस्पतेः स वै भार्यां तारां नाम यशस्विनीम्

Su mente se tornó inestable; su recato fue destruido por una conducta torcida. En verdad, se volvió hacia Tārā, la ilustre esposa de Bṛhaspati.

Verse 9

जहार तरसा सोमो ह्य् अवमन्याङ्गिरःसुतम् ततस्तद्युद्धमभवत् प्रख्यातं तारकामयम्

Soma, con ímpetu de fuerza, se la llevó por la fuerza, despreciando al hijo de Aṅgiras; y de ello surgió la batalla célebre llamada la guerra de Tārakāmaya.

Verse 10

न शशाकापकारायेति ञ देवानां दानवानाञ्च लोकक्षयकरं महत् ब्रह्मा निवार्योशनसन्तारामङ्गिरसे ददौ

Incapaz de contrarrestarlo para impedir el daño—pues aquel poder era inmenso y podía causar la destrucción de los mundos tanto para los dioses como para los Dānavas—Brahmā contuvo su empleo y otorgó a Aṅgiras el remedio/medio salvador vinculado con Uśanas.

Verse 11

तामन्तःप्रसवां दृष्ट्वा गर्भं त्यजाब्रवीद्गुरुः गर्भस्त्यक्तः प्रदीप्तो ऽथ प्राहाहं सोमसन्भवः

Al verla en trabajo de parto desde dentro, el maestro dijo: «Expulsa el embrión». Cuando el embrión fue expulsado, resplandeció con fulgor; entonces declaró: «Yo soy Soma, el que ha llegado a existir».

Verse 12

एवं सोमाद्बुधः पुत्त्रः पुत्त्रस्तस्य पुरूरवाः स्वर्गन्त्यक्त्वोर्वशी सा तं वरयामास चाप्सराः

Así, de Soma nació Budha; y su hijo fue Purūravas. La apsara Urvaśī, abandonando el cielo, lo eligió (a Purūravas) por esposo.

Verse 13

तया सहाचरद्राजा दशवर्षाणि पञ्च च पञ्च षट् सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ महामुने

Oh gran sabio, el rey convivió con ella durante años: diez, cinco, cinco, seis, siete, ocho, diez y ocho.

Verse 14

एको ऽग्निरभवत् पूर्वं तेन त्रेता प्रवर्तिता पुरूरवा योगशीलो गान्धर्वलोकमीयिवान्

Al principio no había sino un solo Fuego; por medio de ese (Fuego) se puso en marcha la Era Tretā. Purūravas, entregado a la disciplina del yoga, fue al mundo de los Gandharvas.

Verse 15

आयुर्दृढायुरश्वायुर्धनायुर्धृतिमान् वसुः दिविजातः शतायुश् च सुषुवे चोर्वशी नृपान्

La reina Urvaśī dio a luz a los reyes llamados Āyu, Dṛḍhāyu, Aśvāyu, Dhanāyu, Dhṛtimān, Vasu, Divijāta y Śatāyu.

Verse 16

आयुषो नहुषः पुत्रो वृद्धशर्मा रजिस् तथा दर्भो विपाप्मा पञ्चाग्न्यं रजेः पुत्रशतं ह्य् अभूत्

De Āyu nació Nahuṣa. Sus hijos fueron Vṛddhaśarmā, Raji, Darbha, Vipāpmā y Pañcāgnya. Y de Raji, en verdad, hubo cien hijos.

Verse 17

राजेया इति विख्याता विष्णुदत्तवरो रजिः देवासुरे रणे दैत्यानबधीत्सुरयाचितः

Raji, célebre con el nombre de Rājeyā y favorecido con un don otorgado por Viṣṇu, dio muerte a los Daityas en la batalla entre Devas y Asuras, a petición de los dioses.

Verse 18

गतायेन्द्राय पुत्रत्वं दत्वा राज्यं दिवङ्गतः रजेः पुत्रैर् हृतं राज्यं शक्रस्याथ सुदुर्मनाः

Tras conceder a Indra la condición de hijo y entregar el reino, partió de este mundo hacia el cielo. Entonces los hijos de Raji arrebataron el reino de Indra, y Śakra (Indra) quedó hondamente abatido.

Verse 19

ग्रहशान्त्यादिविधिना गुरुरिन्द्राय तद्ददौ मोहयित्वा रजिसुतानासंस्ते निजधर्मगाः

Mediante los ritos prescritos, comenzando por las ceremonias de apaciguamiento de los astros (graha-śānti) y otros, Bṛhaspati, el Guru, otorgó aquello a Indra; y, tras confundir a los hijos de Raji, los hizo sentarse en quietud (retirados/sometidos), permaneciendo ellos en su propio dharma.

Verse 20

नहुषस्य सुताः सप्त यतिर्ययातिरुत्तमः उद्भवः पञ्चकश् चैव शर्यातिमेघपालकौ

Nahuṣa tuvo siete hijos: Yati, el excelso Yayāti, Udbhava, Pañcaka, y también Śaryāti, Megha y Pālaka.

Verse 21

पञ्चाग्न्या इति ज पञ्चाग्न्यमिति ञ यतिः कुमारभावे ऽपि विष्णुं ध्यात्वा हरिं गतः देवयानी शक्रकन्या ययातेः पत्न्य् अभूत् तदा

“(Léase) ‘pañcāgnyā’—así en la recensión ja; (o) ‘pañcāgnyam’—así en la recensión ña. Yati, aun en la niñez, meditó en Viṣṇu y alcanzó a Hari. Entonces Devayānī, hija de Śakra (Indra), llegó a ser esposa de Yayāti.”

Verse 22

वृषपर्वजा शर्मिष्ठा ययातेः पञ्च तत्सुताः यदुञ्च तुर्वसुञ्चैव देवयानी व्यजायत

Śarmiṣṭhā, hija de Vṛṣaparvan, dio a Yayāti cinco hijos; y Devayānī también dio a luz a Yadu y a Turvasu.

Verse 23

द्रुह्यञ्चानूञ्च पूरुञ्च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी यदुः पूरुश्चाभवतान्तेषां वंशविवर्धनौ

Śarmiṣṭhā, hija de Vṛṣaparvan, dio a luz a Druhyu, Anu y Pūru; y entre ellos, Yadu y Pūru llegaron a ser los principales acrecentadores de sus respectivos linajes.