Adhyaya 272

Verse 1

इत्यग्नेये महपुरणे दानादिमाहत्म्यं नामैक सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्विसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सूर्यवंशकीर्तनं अग्निर् उवाच सूर्यवंशं सोमवंशं रज्ञां वंशं वदमि ते हरेर्ब्रह्मा पद्मगो ऽभून्मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः

Así, en el Agni Mahāpurāṇa concluye el capítulo doscientos setenta y uno, titulado “La grandeza de los dones y actos afines”. Ahora comienza el capítulo doscientos setenta y dos, “Proclamación de la Dinastía Solar”. Agni dijo: “Te declararé el linaje de la dinastía solar, de la dinastía lunar y las genealogías reales. De Hari surgió Brahmā, el nacido del loto; y Marīci fue hijo de Brahmā.”

Verse 2

मरीचेः कश्यपस्तस्माद्विवस्वांस्तस्य पत्न्यपि संज्ञा राज्ञी प्रभा तिस्रो राज्ञी रैवतपुत्रिका

De Marīci nació Kaśyapa; de él (nació) Vivasvān (el Sol). Sus reinas fueron Saṃjñā y Prabhā—tres reinas en total—incluida la hija del rey Raivata.

Verse 3

रेवन्तं सुषुवे पुत्रं प्रभातञ्च प्रभा रवेः त्वाष्ट्री संज्ञा मनुं पुत्रं यमलौ यमुनां यमम्

Prabhā dio a luz al hijo Revanta y también a Prabhāta para Ravi (el Sol). Saṃjñā, hija de Tvaṣṭṛ, dio a luz a Manu como hijo, y a los gemelos: Yamunā y Yama.

Verse 4

छाया संज्ञा च सावर्णिं मनुं वैवस्वतं सुतम् शनिञ्च तपतीं विष्टिं संज्ञायाञ्चाश्विनौ पुनः

Chāyā y Saṃjñā fueron sus consortes. (De ellas) nacieron Sāvarṇi y Vaivasvata Manu, su hijo; y también Śani, Tapatī y Viṣṭi; y de nuevo, de Saṃjñā nacieron los gemelos Aśvin.

Verse 5

मनोर्वैवस्वतस्यासन् पुत्रा वै न च तत्समाः इक्ष्वाकुश् चैव नाभागो धृष्टःशर्यातिरेव च

Vaivasvata Manu tuvo en verdad hijos, sin igual en poderío: Ikṣvāku, Nābhāga, Dhṛṣṭa y también Śaryāti.

Verse 6

नरिष्यन्तस् तथा प्रांशुर्नाभागादिष्टसत्तमाः करुषश् च पृषध्रश् च अयोध्यायां महाबलाः

Asimismo, Nariṣyanta y Prāṃśu—junto con Ādiṣṭa, el más eminente entre los que comienzan con Nābhāga—y también Karūṣa y Pṛṣadhra, fueron varones de gran fuerza en Ayodhyā.

Verse 7

कन्येला च मनोरासीद्बुधात्तस्यां पुरूरवाः पुरूरवसमुच्पाद्य सेला सुद्युम्नताङ्गता

Y Kanyelā llegó a ser la consorte de Manu. De Budha, en ella, nació Purūravas. Tras dar a luz a Purūravas, Selā alcanzó el estado de Sudyumna.

Verse 8

अत्र छायेतिपाठो युक्तः सुद्युम्नादुत्कलगयौ विनताश्वस्त्रयो नृपाः उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनताश्वस्य पश्चिमा

Aquí, la lectura «chāyā» es la apropiada. De Sudyumna procedieron Utkala y Gaya; y (hubo) Vinatāśva: así, tres reyes. El reino de Utkala se llama Utkala, mientras que el de Vinatāśva se halla hacia el occidente.

Verse 9

दिक् सर्वा राजवर्यस्य गयस्य तु गयापुरी वशिष्ठवाक्यात् सुद्युम्नः प्रतिष्ठानमवाप ह

En todas direcciones se extendió la fama del noble rey Gaya; y para Gaya existía la ciudad llamada Gayāpurī. Por la palabra (instrucción/bendición) de Vasiṣṭha, Sudyumna obtuvo Pratiṣṭhāna.

Verse 10

तत् पुरूरवसे प्रादात्सुद्युम्नो राज्यमाप्य तु नरिष्यतः शकाः पुत्रा नाभागस्य च वैष्णवः

Habiendo obtenido el reino, Sudyumna lo otorgó a Purūravas. De Nariṣyata nacieron los Śakas; y de Nābhāga nació Vaiṣṇava.

Verse 11

अम्बरीषः प्रजापालो धार्ष्टकं धृष्टतः कुलम् सुकल्पानर्तौ शर्यार्तेर्वैरोह्यानर्ततो नृपः

Ambarīṣa fue protector de sus súbditos. De Dhṛṣṭata surgió el linaje Dhārṣṭaka; luego vinieron Sukalpa y Anarta. De Śaryārti nació Vairohya; y de Anarta surgió el rey de esa estirpe.

Verse 12

आनर्तविषयश्चासीत् पुरी चासीत् कुशस्थली रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः

Existía la región de Ānarta, y su ciudad era Kuśasthalī. El hijo de Reva fue Raivata; y su hijo fue el justo llamado Kakudmī.

Verse 13

ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम् स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके

El mayor de los cien hijos de Putraśata alcanzó la soberanía sobre Kuśasthalī. Acompañado por la doncella, oyó acerca del modo Gāndharva (de unión matrimonial) en presencia de Brahmā.

Verse 14

मुहूर्तभूतं देवस्य मर्त्ये बहुयुगं गतम् आजगाम जवेनाथ स्वां पुरीं यादवैर् वृताम्

Lo que para la deidad fue sólo un muhūrta, en el mundo de los mortales transcurrió como muchos yugas. Entonces él regresó con presteza a su propia ciudad, rodeada por los Yādavas.

Verse 15

कृतां द्वारवतीं नाम बहुद्वारां मनोरमाम् भोजवृष्ण्यन्धकैर् गुप्तां वासुदेवपुरोगमैः

Él estableció la ciudad llamada Dvāravatī—de muchas puertas y encantadora—protegida por los Bhojas, los Vṛṣṇis y los Andhakas, con Vāsudeva a la cabeza.

Verse 16

रेवतीं बलदेवाय ददौ ज्ञात्वा ह्य् अनिन्दिताम् तपः सुमेरुशिखरे तप्त्वा विष्ण्वालयं गतः

Reconociendo a Revatī como intachable, se la dio a Baladeva; y, tras practicar austeridades en la cumbre del Sumeru, partió hacia la morada de Viṣṇu.

Verse 17

नाभागस्य च पुत्रौ द्वौ वैश्यौ ब्राह्मणतां गतौ करूषस्य तु कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः

Y de Nābhāga hubo dos hijos—vaiśyas que alcanzaron la condición de brāhmaṇas. Pero de Karūṣa procedieron los Kārūṣas—kṣatriyas, fieramente orgullosos en la batalla.

Verse 18

शूद्रत्वञ्च पृषध्रो ऽगाद्धिंसयित्वा गुरोश् च गाम् मनुपुत्रादथेक्षाकोर्विकुक्षिर्देवराडभूत्

Pṛṣadhra alcanzó la condición de śūdra tras herir la vaca de su maestro. Luego, del hijo de Manu surgió Ikṣvāku; y de Ikṣvāku nació Vikukṣi, quien llegó a ser un rey semejante a un dios.

Verse 19

विकुक्षेस्तु ककुत्स्थो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयोधनः तस्य पुत्रः पृथुर् नाम विश्वगश्वः पृथोः सुतः

De Vikukṣi nació Kakutstha. Su hijo fue Suyodhana; su hijo se llamó Pṛthu; y Viśvagaśva fue hijo de Pṛthu.

Verse 20

आयुस्तस्य च पुत्रो ऽभूद्युवनाश्वस् तथा सुतः युवनाश्वाच्च श्रावन्तः पूर्वे श्रावन्तिका पुरी

Y su hijo fue Āyus; y Āyus, a su vez, tuvo por hijo a Yuvanāśva. De Yuvanāśva nació Śrāvanta; y antiguamente existió una ciudad llamada Śrāvantikā.

Verse 21

श्रावन्ताद् वृहदश्वो ऽभूत् कुबलाश्वस्ततो नृपः धुन्धुमारत्वमगमद्धुन्धोर् नाम्ना च वै पुरा

De Śrāvanta nació Vṛhadaśva; y de él nació el rey Kubalāśva. Antiguamente alcanzó el epíteto de “Dhundhumāra”, pues en verdad fue llamado el matador de Dhundhu.

Verse 22

धुन्धुमारास्त्रयो भूपा दृढाश्वो दण्ड एव च कपिलो ऽथ दृढाश्वात्तु हर्यश्वश् च प्रमोदकः

Hubo tres reyes llamados Dhundhumāra; luego (vinieron) Dṛḍhāśva y también Daṇḍa; después Kapila. Y de Dṛḍhāśva (procedieron) Haryaśva y Pramodaka.

Verse 23

हर्यश्वाच्च निकुम्भो ऽभूत् संहताश्वो निकुम्भतः अकृशाश्वो रणाश्वश् च संहताश्वसुतावुभौ

De Haryaśva nació Nikumbha; de Nikumbha, Saṃhatāśva. Y Akṛśāśva y Raṇāśva fueron ambos hijos de Saṃhatāśva.

Verse 24

युवनाश्वो रणाश्वस्य मान्धाता युवनाश्वतः मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभून्मुचुकुन्दो द्वितीयकः

Yuvanāśva fue hijo de Raṇāśva; de Yuvanāśva nació Māndhātā. De Māndhātā surgió Purukutsa, y Mucukunda fue el segundo (hijo).

Verse 25

पुरुकुत्सादसस्युश् च सम्भूतो नर्मदाभवः सम्भूतस्य सुधन्वाभूत्त्रिधन्वाथ सुधन्वनः

De Purukutsa nació Asasyu; de Asasyu nació Sambhūta, también llamado Narmadābhava. De Sambhūta nació Sudhanvan; y de Sudhanvan, Tridhanvan.

Verse 26

त्रिधन्वनस्तु तरुणस्तस्य सत्यव्रतः सुतः सत्यव्रतात्सत्यरथो हरिश् चन्द्रश् च तत्सुतः

De Tridhanvan nació Taruṇa; su hijo fue Satyavrata. De Satyavrata nació Satyaratha; y Hari y Candra fueron sus hijos.

Verse 27

हरिश् चन्द्राद्रोहिताश्वो रोहिताश्वाद्वृको ऽभवत् वृकाद्वाहुश् च वाहोश् च सगरस्तस्य च प्रिया

De Hariścandra nació Rohitāśva; de Rohitāśva surgió Vṛka. De Vṛka nació Bāhu; y de Bāhu nació Sagara, junto con su amada consorte.

Verse 28

प्रभा षष्टिसहस्राणां सुतानां जननी ह्य् अभूत् तुष्टादौर्वान्नृपादेकं भानुमत्यसमञ्जसम्

Prabhā llegó a ser, en verdad, la madre de sesenta mil hijos. Y del rey Tuṣṭa, Bhānumatī dio a luz a un solo hijo—Asamañjasa—(nacido) por la influencia del sabio Aurva.

Verse 29

खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुना बहुसागराः असमञ्जसो ऽंश्रुमांश् च दिलीपो ऽंशुमतो ऽभवत्

Mientras cavaban la tierra, ésta fue abrasada por Viṣṇu, y surgieron muchos mares. De Asamañjasa nació Aṃśrumān; de Aṃśrumān nació Dilīpa; y de Dilīpa nació Aṃśumān.

Verse 30

भगीरथो दिलीपात्तु येन गङ्गावतारिता मुनिनेति ज भगीरथात्तु नाभागो नाभागादम्बरीषकः

De Dilīpa nació Bhagīratha, por quien se hizo descender el Gaṅgā, según relatan los sabios. De Bhagīratha nació Nābhāga; y de Nābhāga nació Ambarīṣa.

Verse 31

सिन्धुद्वीपो ऽम्बरीषात्तु श्रुतायुस्तत्सुतः स्मृतः श्रुतायोरृतपर्णो ऽभूत्तस्य कल्माषपादकः

De Ambarīṣa nació Sindhudvīpa; su hijo es recordado como Śrutāyu. De Śrutāyu surgió Ṛtaparṇa; y su hijo fue Kalmāṣapādaka.

Verse 32

कल्माषाङ्घ्रेः सर्वकर्मा ह्य् अनरण्यस्ततो ऽभवत् अनरण्यात्तु निघ्नो ऽथ अनमित्रस्ततो रघुः

De Kalmāṣāṅghri nació Sarvakarmā; de él surgió Anaraṇya. De Anaraṇya vino Nighna; luego de éste, Anamitra; y de Anamitra nació Raghu.

Verse 33

रघोरभुद्दिलीपस्तु दिलीपाच्चाप्यजो नृपः दीर्घवाहुरजात् कालस्त्वजापालस्ततो ऽभवत्

De Raghu nació Dilīpa; y de Dilīpa, el rey Aja. De Dīrghavāhu nació Kāla; y después surgió Ajāpāla.

Verse 34

तथ दशरथो जातस्तस्य पुत्रचतुष्टयम् नारायणात्मकाः सर्वे रामस्तस्याग्रजो ऽभवत्

Así nació Daśaratha; y a él le nacieron cuatro hijos. Todos eran de la misma naturaleza de Nārāyaṇa, y Rāma fue su primogénito.

Verse 35

रावणान्तकरो राजा ह्य् अयोध्यायां रघूत्तमः वाल्मीकिर्यस्य चरितं चक्रे तन्नारदश्रवात्

En verdad, el rey—el más excelso de la estirpe de Raghu, quien puso fin a Rāvaṇa (es decir, Rāma)—se hallaba en Ayodhyā; y Vālmīki compuso su historia de vida tras oírla de Nārada.

Verse 36

रामपुत्रौ कुशलवौ सीतायां कुलवर्धनौ अतिथिश् च कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

Los dos hijos de Rāma fueron Kuśa y Lava, nacidos de Sītā, quienes acrecentaron la gloria del linaje. De Kuśa nació Atithi; y Niṣadha fue hijo de Atithi.

Verse 37

निषधात्तु नलो जज्ञे नभो ऽजायत वै नलात् नभसः पुण्डरीको ऽभूत् सुधन्वा च ततो ऽभवत्

De Niṣadha nació Nala; y de Nala, en verdad, nació Nabhas. De Nabhas surgió Puṇḍarīka, y de éste, después, nació Sudhanvan.

Verse 38

सुधन्वनो देवानीको ह्य् अहीनाश्वश् च तत्सुतः अहीनाश्वात् सहस्राश्वश् चन्द्रालोकस्ततो ऽभवत्

De Sudhanvan nació Devānīka; y su hijo fue Ahīnāśva. De Ahīnāśva nació Sahasrāśva; y de él surgió Candrāloka.

Verse 39

चन्द्रावलोकतस्तारापीडो ऽस्माच्चन्द्रपर्वतः चन्द्रगिरेर्भानुरथः श्रुतायुस्तस्य चात्मजः इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः सूर्यवंशधराः स्मृताः

De Candrāvaloka surgió Tārāpīḍa; de él, Candraparvata. De Candraparvata vino Candragiri; de Candragiri, Bhānuratha; y su hijo fue Śrutāyus. Éstos son recordados como descendientes de la línea de Ikṣvāku, sostenedores de la dinastía solar.