Adhyaya 51

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये देवीप्रतिमालक्षणं नाम पञ्चाशो ऽध्यायः अथ एकपञ्चाशो ऽध्यायः सूर्यादिप्रतिमालक्षणं भगवानुवाच ससप्ताश्वे सैकचक्रे रथे सूर्यो द्विपद्मधृक् मसीभाजनलेखन्यौ बिभ्रत्कुण्डी तु दक्षिणे

Así, en el Agni Purāṇa—el Mahāpurāṇa primordial—concluye el capítulo quincuagésimo, llamado “Las características de las imágenes de la Diosa”. Ahora comienza el capítulo quincuagésimo primero: “Las características de las imágenes de Sūrya y otros”. El Bienaventurado Señor dijo: “Sūrya debe representarse en un carro tirado por siete caballos, de una sola rueda; ha de sostener dos lotos. Debe portar un tintero y un estilete para escribir, y también una kuṇḍī, vasija de agua, en su lado derecho.”

Verse 2

वामे तु पिङ्गलो द्वारि दण्डभृत् स रवेर्गणः शिवाच्युतेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वज्रदृष्टय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः महारथ्यो रूपिण्यो ऽप्सरस इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विस्फोटकरुणर्दन इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः बालव्यजनधारिण्यौ पार्श्वे राज्ञी च निष्प्रभा

A la izquierda, en la entrada, está Piṅgala, portando un bastón; es un asistente de Ravi (el Sol). A los lados hay dos jóvenes servidores que sostienen abanicos; y la reina (consorte) se describe como carente de brillo (sin resplandor).

Verse 3

अथवाश्वारूढः कार्य एकस्तु भास्करः वरदा द्व्यब्जनः सर्वे दिक्पालास्त्रकराः क्रमात्

Alternativamente, el Sol (Bhāskara) debe ser modelado montado en un caballo y como una sola figura; (sus manos han de mostrar) el gesto de otorgar dones y dos lotos. Asimismo, todos los guardianes de las direcciones (Dikpālas) deben hacerse, en el debido orden, sosteniendo armas en sus manos.

Verse 4

मुद्गरशूलचक्राब्जभृतोग्न्यादिविदिक्स्थिताः सूर्यार्यमादिरक्षोन्ताश् चतुर्हस्ता द्विषड्दले

En las direcciones intermedias, comenzando por Agni (el sudeste), deben colocarse deidades de cuatro brazos, portando maza, tridente, disco y loto. Comenzando por Sūrya y Aryamā y terminando con el guardián del noreste, se disponen sobre el loto que tiene dos series de seis pétalos.

Verse 5

वरुणः सूर्यनामा च सहस्रांशुस् तथापरः धाता तपनसञ्ज्ञश् च सविताथ गभस्तिकः

“(Se le llama) Varuṇa; y también por nombre ‘Sūrya’; y ‘Sahasrāṃśu’ (el de los mil rayos); asimismo ‘Apara’; ‘Dhātṛ’; ‘Tapana’ como designación; ‘Savitṛ’; y ‘Gabhastika’ (el de rayos radiantes).”

Verse 6

रविश् चैवाथ पर्जन्यस्त्वष्टा मित्रोथ विष्णुकः मेषादिराशिसंस्थाश् च मार्गादिकार्त्तिकान्तकाः

Ravi, Parjanya, Tvaṣṭṛ, Mitra y también Viṣṇuka: éstos están establecidos sobre los signos del zodíaco que comienzan con Aries (Meṣa); y las divisiones correspondientes se extienden desde Mārgaśīrṣa hasta el final de Kārttika.

Verse 7

कृष्णो रक्तो मनाग्रक्तः पीतः पाण्डरकः सितः कपिलः पीतवर्णश् च शुकाभो धवलस् तथा

Negro; rojo; ligeramente rojizo; amarillo; pálido-rojizo (o blanquecino leonado); blanco; leonado (kapila); de tono amarillo; verde como el loro; y asimismo blanco brillante: éstos son los tipos de color así denominados.

Verse 8

धूम्रो नीलः क्रमाद्वर्णाः शक्तयः केशराग्रगाः इडा सुषुम्ना विश्वार्चिरिन्दुसञ्ज्ञा प्रमर्दिनी

Sus colores, en orden, son ahumado y azul. Estas Potencias (Śakti) se mueven en la punta del mechón (de cabello); se llaman Iḍā, Suṣumnā, Viśvārcis, Indu y Pramardinī.

Verse 9

प्रहर्षिणी महाकाली कपिला च प्रबोधनी नीलाम्बरा घनान्तस्था अमृताख्या च शक्तयः

Las Potencias (Śakti) son: Praharṣiṇī, Mahākālī, Kapilā, Prabodhanī, Nīlāmbarā, Ghanāntasthā y la llamada Amṛtā.

Verse 10

वरुणादेश् च तद्वर्णाः केशराग्रेषु विन्यसेत् तेजश् चण्डो महावक्रो द्विभुजः पद्मखद्गभृत्

Debe colocarse (nyāsa) la asignación silábica de Varuṇa y sus colores correspondientes sobre las puntas del cabello. (Medítese en él como) resplandeciente, fiero, de forma muy curvada, de dos brazos, portando un loto y una espada.

Verse 11

कुण्डिकाजप्यामालीन्दुः कुजः शक्त्यक्षमालिकः बुधश्चापाक्षपाणिः स्याज्जीवः कुण्ड्यक्षमालिकः

Indu (la Luna) debe representarse sosteniendo una vasija de agua (kuṇḍikā) y un rosario para el japa. Kuja (Marte) sostiene una lanza (śakti) y un rosario. Budha (Mercurio) debe mostrarse con un arco y un rosario en sus manos. Jīva (Júpiter) sostiene una vasija de agua y un rosario.

Verse 12

प्रवर्धनी इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः महारक्त इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः मार्तण्डश् च महारक्त इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पद्मखड्गधृगिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपुस्तकपाठः खड्गचर्मभृदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शुक्रः कुण्ड्यक्षमाली स्यात् किण्किणीसूत्रवाञ्छनिः अर्धचन्द्रधरो राहुः केतुः खड्गी च दीपभृत्

[(Se señalan lecturas variantes en manuscritos marcados: “pravardhanī”; “mahārakta”; “mārtaṇḍa y mahārakta”; “portando un loto y una espada”; “portando una espada y un escudo/armadura”.)] Śukra (Venus) debe representarse con adorno de oreja y un rosario de cuentas akṣa, embellecido con un ceñidor/cordón provisto de pequeñas campanillas. Rāhu porta el emblema de la media luna. Ketu empuña una espada y también sostiene una lámpara.

Verse 13

अनन्तस्तक्षकः कर्कः पद्मो महाब्जः शङ्खकः कुलिकः सूत्रिणः सर्वे फणवक्त्रा महाप्रभाः

Ananta, Takṣaka, Karka, Padma, Mahābja, Śaṅkhaka, Kulika y Sūtrin: todos ellos son grandes y radiantes Nāgas, cuyos rostros están coronados por capuchas.

Verse 14

इन्द्रो वज्री गजारूढश्छागगोग्निश् च शक्तिमान् यमो दण्डी च महिषे नैरृतः खड्गवान् करे

Indra empuña el vajra y va montado en un elefante. Agni cabalga un macho cabrío, es poderoso y porta la śakti (lanza). Yama, con el daṇḍa (bastón), monta un búfalo. Nairṛta sostiene una espada en su mano.

Verse 15

मकरे वरुणः पाशी वायुर्ध्वजधरो मृगे गदी कुवेरो मेषस्थ ईशानश् च जटी वृषे

En Makara (Capricornio) está Varuṇa, portando el pāśa (lazo); en Dhanu (Sagitario) está Vāyu, sosteniendo el dhvaja (estandarte); en Meṣa (Aries) está Kubera, llevando la gadā (maza); y en Vṛṣa (Tauro) está Īśāna, con las jaṭā (guedejas) recogidas.

Verse 16

द्विबाहवो लोकपाला विश्वकर्माक्षसूत्रभृत् हनूमान् वज्रहस्तः स्यात् पद्भ्यां सम्पीडिताश्रयः

Los Lokapālas deben representarse con dos brazos. A Viśvakarman se le ha de mostrar sosteniendo el akṣa-sūtra (rosario). Hanūmān debe mostrarse con un vajra en la mano y, con ambos pies, oprimiendo una base de apoyo (o un sostén sometido).

Verse 17

वीणाहस्ताः किन्नराः स्युर्मालाविद्याधराश् च खे दुर्बलाङ्गाः पिशाचाः स्युर्वेताला विकृताननाः क्षेत्रपालाः शूलवन्तः प्रेता महोदराः कृशाः

Se dice que los Kinnaras llevan vīṇās en sus manos; y que los Vidyādharas, en el cielo, portan mālās (guirnaldas). Se dice que los Piśācas tienen miembros débiles; los Vetālas, rostros deformes. Los Kṣetrapālas portan śūlas (lanzas/tridentes); los Pretas son enjutos, de gran vientre.