Adhyaya 19

Verse 1

इत्य् आदिमाहापुराणे आग्नेये जगत्सर्गवर्णनं नाम अष्टादशो ऽध्यायः अथोनविंशतितमो ऽध्यायः कश्यपवंशवर्णनम् अग्निर् उवाच कश्यपस्य वेदे सर्गमदित्यादिषु हे मुने चाक्षुषे तुषिता देवास्ते ऽदित्यां कश्यपात्पुनः

Así, en el Agni Purāṇa—un Mahāpurāṇa primordial—concluye el capítulo decimoctavo, llamado “Descripción de la creación del mundo”. Ahora comienza el capítulo decimonoveno, “Descripción del linaje de Kaśyapa”. Agni dijo: «Oh sabio, en el relato de la creación de Kaśyapa—entre los Ādityas y otros—durante el Manvantara de Cākṣuṣa, los dioses llamados Tuṣitas nacieron de nuevo de Aditi por medio de Kaśyapa».

Verse 2

आसन् विष्णुश् च शक्रश् च त्वष्टा धाता तथार्यमा पूषा विवस्वान् सविता मित्रोथ वरुणो भगः

Allí estaban presentes Viṣṇu y Śakra (Indra), así como Tvaṣṭṛ, Dhātṛ y también Aryaman; Pūṣan, Vivasvān, Savitṛ y Mitra; y asimismo Varuṇa y Bhaga.

Verse 3

अंशुश् च द्वादशादित्या आसन् वैवस्वतेन्तरे अरिष्टनेमिपत्रीनामपत्यानीह षोडश

Y Aṃśu estaba también entre ellos. En el Vaivasvata Manvantara hubo doce Ādityas; y aquí, la descendencia de las esposas de Ariṣṭanemi es de dieciséis en número.

Verse 4

बहुपुत्रस्थ विदुषश् चतस्रो विद्युतः सुताः प्रत्यङ्गिरजाः श्रेष्ठाः कृशाश्वस्य सुरायुधाः

De Bahuputra surgió el sabio vidente. Los cuatro Vidyuts fueron sus hijos—nacidos de la estirpe de Pratyaṅgirā, eminentes y portadores de armas divinas—pertenecientes al linaje de Kṛśāśva.

Verse 5

उदयास्तमने सूर्ये तद्वदेते युगे युगे हिरण्यकशिपुर्दित्यां हिरण्याक्षश् च कश्यपात्

Así como el sol se alza y se pone con regularidad, del mismo modo, era tras era, Hiraṇyakaśipu y Hiraṇyākṣa nacen de Diti por medio de Kaśyapa.

Verse 6

सप्तम इति ख ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्मृता इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सिंहिका चाभवत् कन्या विप्रचित्तेः परिग्रहः राहुप्रभृतयस्तस्यां सैंहिकेया इति श्रुताः

Siṃhikā fue una doncella que llegó a ser la consorte (esposa) de Vipracitti. De ella nacieron Rāhu y otros; según la tradición, se les conoce como los Saiṃhikeyas, descendientes de Siṃhikā. (Las notas iniciales registran variantes de lectura manuscrita.)

Verse 7

हिरण्यकशिपोः पुत्राश् चत्वारः प्रथितौजसः अनुह्रादश् च ह्रादश् च प्रह्रादश्चातिवैष्णवः

Hiraṇyakaśipu tuvo cuatro hijos de fuerza célebre: Anuhrāda, Hrāda y Prahrāda, siendo este último un devoto extraordinario de Viṣṇu.

Verse 8

संह्रादश् च चतुर्थोभूत् ह्रादपुत्रो ह्रदस् तथा ह्रदस्य पुत्र आयुष्मान् शिबिर्वास्कल एव च

Y Saṃhrāda fue el cuarto. De Hrāda nació Hradas; y los hijos de Hradas fueron el afortunado Āyuṣmān, así como Śibi y Vāskala.

Verse 9

विरोवनस्तु प्राह्रादिर्बलिर्जज्ञे विरोचनात् बलेः पुत्रशतं त्वासीद्वाणश्रेष्ठं महामुने

Virovana fue hijo de Prahlāda; y Bali nació de Virocana. Bali tuvo cien hijos; de ellos, Bāṇa fue el principal, oh gran sabio.

Verse 10

पुराकल्पे हि बाणेन प्रसाद्योमापतिं वरः पार्श्वतो विहरिष्यामीत्येवम् प्राप्तश् च ईश्वरात्

En verdad, en un kalpa antiguo, Bāṇa, tras propiciar a Umāpati (Śiva, Señor de Umā), obtuvo del Señor esta gracia: «Jugaré y me recrearé a tu lado».

Verse 11

हिरण्याक्षसुताः पञ्च शम्बरः शकुनिस्त्विति द्विमूर्धा शङ्कुरार्यश् च शतमासन् दनोः सुताः

Cinco fueron los hijos de Hiraṇyākṣa: Śambara, Śakuni, Dvimūrdhā, Śaṅku y Arya; y los hijos de Danu fueron cien en número.

Verse 12

स्वर्भानोस्तु प्रभा कन्या पुलोम्नस्तु शची स्मृता उपदानवी हयशिरा शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी

Se dice que Prabhā es hija de Svarbhānu; Śacī es recordada como (hija) de Puloman; y también se nombran Upadānavī, Hayaśirā, Śarmiṣṭhā y Vārṣaparvaṇī.

Verse 13

पुलोमा कालका चैव वैश्वानरसुते उभे कश्यपस्य तु भार्ये द्वे तयोः पुत्राश् च कोटयः

Pulomā y Kālakā—ambas hijas de Vaiśvānara—fueron dos esposas de Kaśyapa; y sus hijos se contaban por koṭis, es decir, por crores.

Verse 14

प्रह्रादस्य चतुष्कोट्यो निवातकवचाः कुले ताम्रायाः षट् सुताः स्युश् च काकी श्वेनी च भास्यपि

En el linaje de Prahlāda estaban los Nivātakavacas, en número de cuatro koṭis. Y de Tāmra hubo seis hijos—entre ellos Kākī, Śvenī y también Bhāsī.

Verse 15

गृध्रिका शुचि सुग्रीवा ताभ्यः काकादयो ऽभवन् अरः शकुनिस्त्वतीति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शक्निस्त्वथेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः द्विमूर्धा शम्बराद्याश् च इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गृध्रिका च शुचिग्रीवो इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गृध्रिकाशुचिसुग्रीवो इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अश्वाश्चोष्ट्राश् च ताम्राया अरुणो गरुडस् तथा

De Gṛdhrikā, Śuci y Sugrīvā nacieron el cuervo y otras aves. (Según una recensión) se mencionan también Ara y Śakuni. De Tāmrā nacieron caballos y camellos; y asimismo Aruṇa y Garuḍa.

Verse 16

विनतायाः सहस्रन्तु सर्पाश् च सुरसाभवाः काद्रवेयाः सहस्रन्तु शेषवासुकितक्षकाः

De Vinatā nacieron mil serpientes, y de Surasā también. De Kadrū nacieron mil (serpientes)—entre ellas Śeṣa, Vāsuki y Takṣaka.

Verse 17

दंष्ट्रिणः क्रोधवशजा धरोत्थाः पक्षिणो जले सुरभ्यां गोमहिष्यादि इरोत्पन्नास्तृणादयः

Las criaturas de colmillos nacen de la ira; las nacidas de la tierra son terrestres; las aves surgen en las aguas; de Surabhī proceden las vacas, los búfalos y semejantes; y de la leche (īrā) brotan las hierbas y otras plantas.

Verse 18

स्वसायां यक्षरक्षांसि मुनेरश्वरसोभवन् अरिष्टायान्तु गन्धर्वाः कश्यपाद्धि स्थिरञ्चरं

De Svāsā nacieron los Yakṣas y los Rākṣasas; de Aśvarasā del sabio nacieron otros seres. Pero de Ariṣṭā nacieron los Gandharvas. En verdad, de Kaśyapa emanó todo lo inmóvil y lo móvil.

Verse 19

एषां पुत्रादयो ऽसङ्ख्या देवैर् वै दानवा जिताः दितिर्विनष्टपुत्रा वै तोषयामास कश्यपं

Sus hijos y demás descendientes eran incontables; sin embargo, los Dānavas fueron en verdad vencidos por los dioses. Diti, habiendo perdido a sus hijos, procuró entonces complacer a Kaśyapa.

Verse 20

पुत्रमिन्द्रप्रहर्तारमिच्छती प्राप कश्यपात् पादाप्रक्षालनात् सुप्ता तस्या गर्भं जघान ह

Deseando un hijo que abatiera a Indra, concibió de Kaśyapa; y cuando se durmió—por el lavado de (sus) pies—Indra, en verdad, destruyó su embrión.

Verse 21

छिद्रमन्विष्य चेन्द्रस्तु ते देवा मरुतो ऽभवन् शक्रस्यैकोनपञ्चाशत्सहाया दीप्ततेजसः

Pero Indra, tras buscar una abertura vulnerable, hizo que aquellos dioses se convirtieran en los Maruts: cuarenta y nueve aliados resplandecientes de Śakra.

Verse 22

एतत्सर्वं हरिर्ब्रह्मा अभिषिच्य पृथुं नृपं ददौ क्रमेण राज्यानि अन्येषामधिपो हरिः

Habiendo consagrado al rey Pṛthu, Hari—junto con Brahmā—distribuyó debidamente los reinos en el orden correspondiente; y Hari permaneció como soberano supremo sobre los demás.

Verse 23

द्विजौषधीनां चन्द्रश् च अपान्तु वरुणो नृपः राज्ञां वैश्रवणो राजा सूर्याणां विष्णोरीश्वरः

Sobre los dvija (los “nacidos dos veces”) y sobre las hierbas medicinales preside la Luna; sobre las aguas reina el rey Varuṇa. Sobre los reyes gobierna el rey Vaiśravaṇa (Kubera); y sobre los soles, Viṣṇu es el Señor supremo.

Verse 24

वसूनां पावको राजा मरुतां वासवः प्रभुः प्रजापतीनां दक्षो ऽथ प्रह्लादो दानवाधिपः

Entre los Vasus, Pāvaka (Agni) es el rey; entre los Maruts, Vāsava (Indra) es el señor; entre los Prajāpatis, Dakṣa (es el principal); y luego Prahlāda es el soberano de los Dānavas.

Verse 25

पितॄणां च यमो राजा भूतादीनां हरः प्रभुः हिमवांश् चैव शैलानां नदीनां सागरः प्रभुः

Yama es el rey de los Pitṛs (manes ancestrales); Hara (Śiva) es el soberano supremo de los seres y de lo semejante. Himavān es, en verdad, el principal entre las montañas; y el Océano es el señor de los ríos.

Verse 26

धरण्या इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः कश्यपादि परस्परमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः देवैर् दाइत्याः पराजिता इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः भूतानाञ्च हर इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः गान्धर्वाणां चित्ररथो नागानामथ वासुकिः सर्पाणां तक्षको राजा गरुडः पक्षिणामथ

Entre los Gandharvas, Citraratha es el principal; entre los Nāgas, Vāsuki; entre las serpientes, el rey Takṣaka; y entre las aves, Garuḍa.

Verse 27

ऐरावतो गजेन्द्राणां गोवृषोथ गवामपि मृगणामथ शार्दूलः प्लक्षो वनस्पतीश्वरः

Entre los elefantes señoriales, Airāvata es el principal; entre el ganado, el toro es el principal; entre las fieras del bosque, el tigre es el principal; y entre los árboles, el plakṣa es el soberano de las plantas.

Verse 28

उच्चैःश्रवास् तथाश्वानां सुधन्वा पूर्वपालकः दक्षिणस्यां शङ्खपदः केतुमान् पालको जले हिरण्यरोमकः सौम्ये प्रतिसर्गोयमीरितः

Entre los caballos se nombra a Uccaiḥśravas; Sudhanvā es el guardián del oriente; en el sur está Śaṅkhapada; Ketumān es el guardián en las aguas; e Hiraṇyaromaka es el guardián en la dirección septentrional (Saumya). Así se enuncia este relato del pratisarga, la creación secundaria.