Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 29

Devanagari script

या गतिर्ज्ञानतपसां या गतिर्यज्ञयाजिनाम् । स्वर्गद्वारे मृतानां तु सा गतिर्विहिता शुभा

Transliteration

yā gatirjñānatapasāṃ yā gatiryajñayājinām | svargadvāre mṛtānāṃ tu sā gatirvihitā śubhā

Translation

The blessed destiny attained by those devoted to knowledge and austerity, and by those who perform sacrifices—that same auspicious destiny is ordained for those who die at Svargadvāra.

Word by Word

• या: which
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• गतिः: path/attainment
• गतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ज्ञानतपसाम्: of (those of) knowledge and austerity
• ज्ञानतपसाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ज्ञानतपस् (प्रातिपदिक) = ज्ञान + तपस्
• Form: नपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्वः (ज्ञानं च तपश्च)

• या: which
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गतिः: path/attainment
• गतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यज्ञयाजिनाम्: of the sacrificers
• यज्ञयाजिनाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठī)
• Type: Noun
• Root: यज्ञयाजिन् (प्रातिपदिक) = यज्ञ + याजिन्
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (यज्ञं यजन्ति इति)

• स्वर्गद्वारे: at the gate of heaven
• स्वर्गद्वारे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्गद्वार (प्रातिपदिक) = स्वर्ग + द्वार
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वर्गस्य द्वारे)

• मृतानाम्: of the dead
• मृतानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मृत (प्रातिपदिक; √मृ धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘dead’ used substantively

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Discourse (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrast/emphasis)

• सा: that
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• गतिः: path/attainment
• गतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विहिता: is ordained
• विहिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-धा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘ordained/appointed’

• शुभा: auspicious
• शुभा: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गतिः)

Speaker

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svargadvāra (Ayodhyā)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A serene elder at Svargadvāra on the Sarayū bank, surrounded by chanting sages; above, symbolic paths of jñāna, tapas, and yajña converge into one luminous road labeled ‘śubha-gati’.

Characters & Entities

• Svargadvāra
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sanctity of place can elevate the final passage of life, granting a destiny likened to that won by great disciplines and sacrifices.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Svargadvāra in Ayodhyā, highlighted for conferring an auspicious post-death ‘gati’.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the teaching concerns the spiritual consequence of departing life at Svargadvāra.