Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 49›Shloka 49
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

Devanagari script

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कलशेश्वराख्याने कलशनृपतेर्दुर्वाससः शापेन व्याघ्रत्वप्राप्तिवर्णनंनामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe śrīhāṭakeśvarakṣetramāhātmye kalaśeśvarākhyāne kalaśanṛpaterdurvāsasaḥ śāpena vyāghratvaprāptivarṇanaṃnāmaikonapañcāśattamo'dhyāyaḥ

Translation

Thus, in the Śrī Skanda Mahāpurāṇa—within the eighty-one-thousand-verse compilation— in the sixth Nāgara Khaṇḍa, in the Māhātmya of the sacred Śrī Hāṭakeśvara region, in the account called “Kalaśeśvara,” ends the forty-ninth chapter, entitled “The narration of King Kalaśa attaining the state of a tiger due to the curse of Durvāsas.”

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक/समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्रीस्कान्देin the revered Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कान्दे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-स्कान्द (प्रातिपदिक: श्री + स्कान्द)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक: महा + पुराण)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, neut.)
एकाशीतिसाहस्र्यांin the eighty-one-thousand (verses) [collection]
एकाशीतिसाहस्र्यां:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएकाशीतिसाहस्री (प्रातिपदिक: एकाशीति + साहस्री)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, fem.); विशेषणम् (qualifier of संहिता)
संहितायांin the Saṃhitā
संहितायां:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, fem.)
षष्ठेin the sixth
षष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.); विशेषणम् (qualifier of खण्डे)
नागरखण्डेin the Nāgara-khaṇḍa
नागरखण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनागरखण्ड (प्रातिपदिक: नागर + खण्ड)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, masc.)
श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येin the Māhātmya of the Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra
श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-हाटकेश्वर-क्षेत्र-माहात्म्य (प्रातिपदिक: श्री + हाटकेश्वर + क्षेत्र + माहात्म्य)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, neut.)
कलशेश्वराख्यानेin the narrative called (of) Kalaśeśvara
कलशेश्वराख्याने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलशेश्वर-आख्यान (प्रातिपदिक: कलशेश्वर + आख्यान)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Locative singular, neut.)
कलशनृपतेःof King Kalaśa
कलशनृपतेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकलश-नृपति (प्रातिपदिक: कलश + नृपति)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular, masc.)
दुर्वाससःof Durvāsas
दुर्वाससः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Genitive singular, masc.)
शापेनby the curse
शापेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Instrumental singular, masc.)
व्याघ्रत्वप्राप्तिवर्णनम्description of attaining tigerhood
व्याघ्रत्वप्राप्तिवर्णनम्:
Vishaya (Topic/विषय)
TypeNoun
Rootव्याघ्रत्व-प्राप्ति-वर्णन (प्रातिपदिक: व्याघ्रत्व + प्राप्ति + वर्णन)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Nom./Acc. singular, neut.); शीर्षक-रूपे (as title)
नामnamed
नाम:
Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक (as-called/namely)
एकोनपञ्चाशत्तमःforty-ninth
एकोनपञ्चाशत्तमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकोन-पञ्चाशत्तम (प्रातिपदिक: एकोन + पञ्चाशत् + तम)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.); विशेषणम् (qualifier of अध्यायः)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular, masc.)
Speaker

Narrator (Purāṇic redactor/colophon voice; speaker not explicit in the verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra; Kalaśeśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: a scribe completes a palm-leaf folio; at the margin, a small vignette of Śiva-linga labeled Hāṭakeśvara/Kalaśeśvara, with pilgrims offering flowers.

Characters & Entities
S
Skanda Purāṇa
N
Nāgara Khaṇḍa
Ś
Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra
K
Kalaśeśvara
K
King Kalaśa (Kalaśa-nṛpa)
D
Durvāsas

FAQs

Actions toward saints like Durvāsas bear swift karmic fruit; humility and dharma protect one from downfall.

Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra, within the Kalaśeśvara account of the Nāgara Khaṇḍa.

None in this colophon verse; it primarily names the section and the chapter theme.

←Previous Verse
Next Verse→