Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

श्रीमहादेव उवाच । भूय एव नृपश्रेष्ठ मत्तः प्रार्थय वांछितम् । न वृथा दर्शनं मे स्यात्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

Transliteration

śrīmahādeva uvāca | bhūya eva nṛpaśreṣṭha mattaḥ prārthaya vāṃchitam | na vṛthā darśanaṃ me syātsatyametadbravīmi te

Translation

Śrī Mahādeva said: Once more, O best of kings, ask of me what you desire. My appearing before you shall not be in vain—this I tell you in truth.

Word by Word

• श्रीमहादेवः: Śrī Mahādeva
• श्रीमहादेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; वक्ता (speaker)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; धातुः—वच्

• भूयः: again; further
• भूयः: Adverbial (Repetition)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय)
• Form: पुनरर्थक-अव्ययम् (again/more)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपातः

• नृपश्रेष्ठ: O best of kings
• नृपश्रेष्ठ: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: नृप + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• मत्तः: from me
• मत्तः: Apadana (Source)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्

• प्रार्थय: ask; request
• प्रार्थय: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अर्थय्/अर्थ् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; धातुः—प्रार्थय् (याचने)

• वाञ्छितम्: the desired (boon)
• वाञ्छितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाञ्छित (प्रातिपदिक; √वाञ्छ् धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (desired thing), नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-निपातः

• वृथा: in vain
• वृथा: Adverbial (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: वृथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्ययम् (in vain)

• दर्शनम्: the sight/vision (of me)
• दर्शनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; धातुः—अस्

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karma (Content)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; वाक्य-विशेषणरूपेण (as truthfully)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• ब्रवीमि: I say
• ब्रवीमि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; धातुः—ब्रू

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्

Speaker

Śiva (Śrī Mahādeva)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpaśreṣṭha)

Visual Art Cues

Scene: Mahādeva manifests before the king, speaking truthfully and inviting him to ask again; Śiva’s presence is luminous, compassionate, and authoritative; the king stands in awe with folded hands.

Characters & Entities

• Śrī Mahādeva (Śiva)
• King (Harīścandra implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine darśana is purposeful: when Śiva reveals himself, it is to uplift the devotee and fulfill dharmic aspirations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs within a tīrtha-māhātmya narrative in Nāgara-khaṇḍa, implying a place where Śiva grants direct darśana (place-name not specified in this verse).

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the instruction is to pray/ask (prārthanā) for a dharmic boon in Śiva’s presence.