Shloka 32

बलेन नागस्तुरगो जवेन दृष्ट्या सुपर्णस्सुश्रुतिस्तु दूरात् । आकुंचिताकुंडलिकृष्णकेशो गंधर्वविद्याधरतुल्यवर्णः

balena nāgasturago javena dṛṣṭyā suparṇassuśrutistu dūrāt | ākuṃcitākuṃḍalikṛṣṇakeśo gaṃdharvavidyādharatulyavarṇaḥ

In strength he was like a nāga; in speed, like a horse; in vision, like Suparṇa (Garuḍa); and in hearing, he could perceive even from afar. His black hair was curled in ringlets, and his complexion resembled that of the Gandharvas and Vidyādharas.

balenaby strength
balena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental of comparison/measure
nāgaḥa serpent
nāgaḥ:
Upamāna (उपमान/तुलना-आधार)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
turagaḥa horse
turagaḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootturaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
javenaby speed
javena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
dṛṣṭyāby sight/vision
dṛṣṭyā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
suparṇaḥGaruḍa / a great bird
suparṇaḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootsuparṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
suśrutiḥgood hearing / famed hearing
suśrutiḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootsuśruti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
tuand/indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle: and/but/indeed)
dūrātfrom afar
dūrāt:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootdūra (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)
ākuṃcita-ākuṇḍali-kṛṣṇa-keśaḥhaving black, curled/coiled hair
ākuṃcita-ākuṇḍali-kṛṣṇa-keśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootākuṃcita (प्रातिपदिक) + ākuṇḍali (प्रातिपदिक) + kṛṣṇa (प्रातिपदिक) + keśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहि: ‘whose hair is black and curled/coiled’
gaṃdharva-vidyādhara-tulya-varṇaḥof complexion like Gandharvas and Vidyādharas
gaṃdharva-vidyādhara-tulya-varṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgaṃdharva (प्रातिपदिक) + vidyādhara (प्रातिपदिक) + tulya (प्रातिपदिक) + varṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहि: ‘whose complexion is like (that of) Gandharvas and Vidyādharas’

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

G
Garuḍa
G
Gandharva
V
Vidyādhara

FAQs

The verse uses exalted comparisons (serpent, horse, Garuḍa, far-hearing) to portray perfected faculties—strength, speed, sight, and hearing—suggesting that proximity to Shiva’s sphere refines the embodied powers and senses, which in Shaiva Siddhānta are to be disciplined and offered in devotion to Pati (Shiva).

Such descriptions support Saguna Shiva’s sacred realm, where attendants and devotees embody heightened virtues. In Linga-worship, the devotee similarly purifies the senses (seeing the Linga, hearing mantra) so that perception becomes a vehicle for bhakti rather than bondage (pāśa).

A practical takeaway is sense-discipline through japa and listening: daily Panchākṣarī mantra japa (“Om Namaḥ Śivāya”) with attentive śravaṇa of Shiva-kathā, supported by simple Shaiva observances like Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa to stabilize devotion and mindfulness.