Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Śiva–Arjuna Yuddha and the Subjugation of Pride (Śiva-parīkṣā)

गणैश्च विविधैस्तीक्ष्णैरायुधैस्तं न्यपीडयत् । तैस्तदा पीडितः पार्थः सस्मार स्वामिनं शिवम्

gaṇaiśca vividhaistīkṣṇairāyudhaistaṃ nyapīḍayat | taistadā pīḍitaḥ pārthaḥ sasmāra svāminaṃ śivam

Then the gaṇas, wielding many kinds of sharp weapons, pressed him hard. Tormented by them at that moment, Pārtha remembered his Lord—Śiva.

गणैःby the troops/attendants
गणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
विविधैःvarious
विविधैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying गणैः/आयुधैः)
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
आयुधैःwith weapons
आयुधैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (pronoun)
निdown/fully (prefix)
नि:
Upasarga (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
Formअव्यय; उपसर्ग (preverb) — verb-modifier with अपीडयत्
अपीडयत्tormented/pressed
अपीडयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपीड् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तैःby them
तैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (instrumental pronoun)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
पीडितःtormented
पीडितः:
Karta (कर्ता; of सस्मार)
TypeAdjective
Rootपीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक; पीड् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पार्थः)
पार्थःPārtha (Arjuna)
पार्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सस्मारremembered
सस्मार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
स्वामिनम्the lord/master
स्वामिनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; स्वामिनम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Paśupatinātha

S
Shiva
G
Ganas
P
Partha (Arjuna)

FAQs

It teaches śaraṇāgati (taking refuge): when worldly力量 and fear intensify, the devotee turns inward to remember Pati—Lord Śiva—whose grace removes bondage and steadies the mind.

Remembering “svāminam śivam” points to Saguna-upāsanā—personal devotion to Śiva as the protective Lord; such remembrance is the inner core of Linga worship, where the devotee centers awareness on Śiva’s presence beyond fear.

Smaraṇa and japa: in distress, repeat the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with focused remembrance of Śiva; this is the immediate sādhana implied by “sasmāra śivam.”