Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

संहाररूप-प्रादुर्भावः

Manifestation of Śiva’s Saṃhāra-Form

सहसैवाभयाद्विष्णुं स हि श्येन इवोरगम् । उत्क्षिप्योत्क्षिप्य संगृह्य निपात्य च निपात्य च

sahasaivābhayādviṣṇuṃ sa hi śyena ivoragam | utkṣipyotkṣipya saṃgṛhya nipātya ca nipātya ca

Out of sudden fear, he violently seized Vishnu—like a hawk seizing a serpent—repeatedly lifting him up, gripping him, and again and again hurling him down.

sahasāsuddenly, forcibly
sahasā:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
evaindeed, just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चयार्थक/particle of emphasis)
abhayātfrom fearlessness / without fear
abhayāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootabhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (हेतोः/ablative of cause)
viṣṇumViṣṇu
viṣṇum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
hiindeed, for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; emphasis/causal nuance)
śyenaḥa hawk
śyenaḥ:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootśyena (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
ivalike
iva:
Upama-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय (उपमावाचक/particle of comparison)
uragama serpent
uragam:
Upameya (उपमेय)
TypeNoun
Rooturaga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
utkṣipyahaving lifted up
utkṣipya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootud-√kṣip (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/absolutive), परस्मैपदी
utkṣipyahaving lifted again and again
utkṣipya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootud-√kṣip (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), पुनरुक्ति (repetition)
saṃgṛhyahaving seized/held
saṃgṛhya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√grah (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)
nipātyahaving made (him) fall, having dashed down
nipātya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√pat (धातु)
Formणिच्-प्रेरण (causative) + क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund): ni-pātayitvā → nipātya
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/coordination conjunction)
nipātyahaving dashed down again and again
nipātya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√pat (धातु)
Formणिच्-प्रेरण + क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), पुनरुक्ति
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/coordination conjunction)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Śarabheśvara

Role: destructive

V
Vishnu
S
Shiva

FAQs

It dramatizes the overwhelming force of Rudra’s divine will: when the limited self (even a deva) is seized by fear and ego, the higher Lord (Pati, Shiva) alone subdues and resets pride, directing the soul toward surrender and liberation.

The imagery points to Saguna Shiva’s active lordship—He can uplift or cast down to dissolve bondage (pāśa). Linga-worship trains the devotee to see this governing power as grace, not cruelty, and to take refuge in Shiva as the supreme refuge.

A practical takeaway is fear-transformation through japa of the Panchakshara (“Om Namaḥ Śivāya”) while applying Tripuṇḍra bhasma, cultivating inner surrender so the mind is lifted from agitation and grounded in Shiva-consciousness.