Shloka 12

तं श्रुत्वा भ्रातरं वीरं निहतं प्राणसन्निभम् । चुकोप हरयेऽतीव हिरण्यकशिपुर्मुने

taṃ śrutvā bhrātaraṃ vīraṃ nihataṃ prāṇasannibham | cukopa haraye'tīva hiraṇyakaśipurmune

O sage, hearing that his heroic brother—dear to him as his very life—had been slain, Hiraṇyakaśipu became exceedingly enraged with Hari (Viṣṇu).

तम्him/that one
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया; ‘having heard’
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
वीरम्heroic/brave
वीरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (भ्रातरम्)
निहतम्slain
निहतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootni-han (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (भ्रातरम्)
प्राण-सन्निभम्as dear as life
प्राण-सन्निभम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprāṇa + sannibha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (प्राणानां सन्निभः = like life/breath); पुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (भ्रातरम्)
चुकोपbecame enraged
चुकोप:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootkup (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
हरयेagainst/for Hari (Vishnu)
हरये:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative), एकवचनम्
अतीवexceedingly
अतीव:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatīva (अव्यय)
Formअव्ययम्; तीव्रतासूचक-क्रियाविशेषणम् (intensifier adverb)
हिरण्यकशिपुःHiraṇyakaśipu
हिरण्यकशिपुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothiraṇyakaśipu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Rudra

Role: destructive

H
Hiranyakashipu
H
Hari (Vishnu)

FAQs

It highlights how intense attachment and grief can erupt as krodha (anger), strengthening pasha (bondage) and obscuring discernment—an obstacle on the path where Shiva is realized as the liberating Pati.

The verse sets a moral-psychological backdrop: when passions dominate, one turns outward in hostility; Linga/Saguna Shiva worship trains the mind toward steadiness, devotion, and inner restraint rather than reactive rage.

A practical takeaway is to pacify krodha through japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) and adopting Shaiva disciplines like Tripuṇḍra (bhasma) and rudrāksha as reminders of detachment and self-control.