Shloka 51

त्रिलोककारणायाथापवर्गाय नमोनमः । अपवर्गप्रदायाशु शरणागततारिणे

trilokakāraṇāyāthāpavargāya namonamaḥ | apavargapradāyāśu śaraṇāgatatāriṇe

Repeated salutations to Śiva—the very cause of the three worlds and the embodiment of liberation. Swift is He to bestow mokṣa, and He ferries across all who take refuge in Him.

tri-loka-kāraṇāyato the cause of the three worlds
tri-loka-kāraṇāya:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottri (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + kāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (कāraṇa), चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-परम्परा: ‘त्रिलोकस्य कारणम्’ → ‘त्रिलोककारण’
athaand/then
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तर/आरम्भार्थक-अव्यय (particle: and/then)
apavargāyato liberation
apavargāya:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootapavarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
namosalutation
namo:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
Formनमस्-शब्दस्य अव्ययीभाववत् प्रयोगः; नमः-कार (salutation particle)
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
Formनमस्-शब्दः अव्ययवत् (salutation)
apavarga-pradāyato the giver of liberation
apavarga-pradāya:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootapavarga (प्रातिपदिक) + pradā (प्रातिपदिक; √dā + pra + घञ्/प्रद)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘अपवर्गस्य प्रदः/प्रदाता’
āśuquickly
āśu:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootāśu (अव्यय)
Formशीघ्रार्थक-अव्यय (adverb: quickly)
śaraṇa-āgata-tāriṇeto the savior of those who have taken refuge
śaraṇa-āgata-tāriṇe:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootśaraṇa (प्रातिपदिक) + āgata (प्रातिपदिक; √gam + ā + क्त) + tārin (प्रातिपदिक; √tṝ + णिनि)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘शरणम् आगतान् तारयति’ → ‘शरणागततारिन्’

Sūta Gosvāmin (narrating the hymn/prayer within the Satī Khaṇḍa context)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Significance: Frames Śiva as the direct giver of apavarga (mokṣa) and the savior of śaraṇāgata; supports the Siddhānta emphasis that liberation is granted by Śiva’s grace rather than by self-effort alone.

Mantra: त्रिलोककारणायाथापवर्गाय नमोनमः । अपवर्गप्रदायाशु शरणागततारिणे

Type: stotra

Role: liberating

S
Shiva

FAQs

It presents Śiva as both the cosmic cause (source of the three worlds) and the liberating Lord (apavarga), emphasizing that sincere refuge (śaraṇāgati) leads to His grace and release from saṃsāra.

Though Śiva is praised as the transcendent giver of mokṣa, devotees approach Him through saguna worship—such as the Śiva-liṅga—where surrender, praise, and service become the means by which His liberating grace is received.

Practice śaraṇāgati with japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and daily liṅga-pūjā (water/abhiṣeka), holding the inner intent: “O Śiva, ferry me across saṃsāra and grant apavarga.”