Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

हिमालयगृहे नारदस्य आगमनम् तथा विश्वकर्मनिर्मितवैभववर्णनम् — Nārada’s Arrival at Himālaya’s Palace and the Description of Viśvakarman’s Marvels

प्रविष्टो मण्डपस्तस्य हिमाद्रे रत्नचित्रितम् । सुवर्णकलशैर्जुष्टं रम्भादिबहुशोभितम्

praviṣṭo maṇḍapastasya himādre ratnacitritam | suvarṇakalaśairjuṣṭaṃ rambhādibahuśobhitam

He entered that pavilion upon Himālaya, richly inlaid with gems, adorned with golden pitchers, and splendidly beautified by Rambhā and other celestial maidens.

praviṣṭaḥentered; having entered
praviṣṭaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-viś (धातु) → praviṣṭa (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjectival to maṇḍapaḥ
maṇḍapaḥpavilion; hall
maṇḍapaḥ:
Karta/Ādhāra (कर्ता/आधारः)
TypeNoun
Rootmaṇḍapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tasyaof him/that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
himādrauon/in the snowy mountain (Himālaya)
himādrau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothima + adri (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (हिमः अद्रिः), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
ratna-citritamadorned with jewels
ratna-citritam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootratna (प्रातिपदिक) + citra (प्रातिपदिक) → citrita (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (रत्नैः चित्रितम्), भूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘citrita’, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; adjectival to maṇḍapaḥ (neuter form used as predicate/description)
suvarṇa-kalaśaiḥwith golden pots
suvarṇa-kalaśaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsuvarṇa (प्रातिपदिक) + kalaśa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सुवर्णः कलशः), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
juṣṭamfurnished with; provided with
juṣṭam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjuṣ (धातु) → juṣṭa (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘endowed/filled with’
rambhā-ādi-bahu-śobhitamadorned by many (nymphs) such as Rambhā
rambhā-ādi-bahu-śobhitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootrambhā (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + bahu (प्रातिपदिक) + śobhita (कृदन्त)
Formबहुपद-तत्पुरुष (रम्भा-आदि-बहुभिः शोभितम्), भूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘śobhita’, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Significance: Darśana of the divine wedding-setting (vivāha-maṇḍapa) evokes śubha-saṃskāra-bhāva and bhakti; contemplation of Himālaya as tapas-kṣetra for Śiva–Śakti līlā.

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

H
Himavat (Himalaya)
R
Rambha

FAQs

The gem-inlaid pavilion and auspicious golden kalaśas symbolize a sanctified space prepared for divine presence—outer splendor reflecting inner purity and devotional readiness in Shaiva worship.

The description highlights saguna devotion: devotees honor Shiva through consecrated environments, auspicious vessels, and orderly ritual beauty—supports for focusing the mind on the Lord’s manifest grace.

It suggests preparing a clean worship space with a kalaśa (water-pot) as an auspicious marker, then steadying the mind in reverence—ideally accompanied by japa of the Panchākṣarī mantra, “Om Namaḥ Śivāya.”