HomeRig VedaMandala 9Sukta 97Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 9.97

Devata: Soma Pavamāna (explicitly in relation to Indra)

अध धारया मध्वा पृचानस्तिरो रोम पवते अद्रिदुग्धः । इन्दुरिन्द्रस्य सख्यं जुषाणो देवो देवस्य मत्सरो मदाय ॥

अध॒ धार॑या॒ मध्वा॑ पृचा॒नस्ति॒रो रोम॑ पवते॒ अद्रि॑दुग्धः । इन्दु॒रिन्द्र॑स्य स॒ख्यं जु॑षा॒णो दे॒वो दे॒वस्य॑ मत्स॒रो मदा॑य ॥

ádha dhā́rayā mádhvā pṛcānás tiró róma pavate ádri-dugdhaḥ | índur índrasya sakhyáṃ juṣāṇó devó devásya matsaró mádāya ||

Then, mingling with the stream of honeyed delight, he flows over the hairs (the filtering fleece), milked from the pressing-stone. The bright drop, accepting Indra’s friendship, the god who is the rapture of the god, becomes an impelling intoxication for ecstasy.

अध॑ । धार॑या । मध्वा॑ । पृ॒चा॒नः । ति॒रः । रोम॑ । प॒व॒ते॒ । अद्रि॑ऽदुग्धः । इन्दुः॑ । इन्द्र॑स्य । स॒ख्यम् । जु॒षा॒णः । दे॒वः । दे॒वस्य॑ । म॒त्स॒रः । मदा॑य ॥अध । धारया । मध्वा । पृचानः । तिरः । रोम । पवते । अद्रिदुग्धः । इन्दुः । इन्द्रस्य । सख्यम् । जुषाणः । देवः । देवस्य । मत्सरः । मदाय ॥adha | dhārayā | madhvā | pṛcānaḥ | tiraḥ | roma | pavate | adri-dugdhaḥ | induḥ | indrasya | sakhyam | juṣāṇaḥ | devaḥ | devasya | matsaraḥ | madāya

अधthen, now
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
धारयाwith a stream
धारया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक < √धृ ‘to hold, flow’)
मध्वाwith sweetness / with honey
मध्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
पृचानःmixing, mingling
पृचानः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Root√पृच् (पृचति ‘to mix, mingle’)
तिरःacross, over
तिरः:
TypeIndeclinable
Rootतिरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ)
रोमhair, fleece
रोम:
Karma
TypeNoun
Rootरोमन् (प्रातिपदिक)
पवतेpurifies itself / flows
पवते:
Kartā
TypeVerb
Root√पू (पवते ‘to purify, flow’)
अद्रिदुग्धःmilked from the stone (pressing-stone)
अद्रिदुग्धः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective (compound participle)
Rootअद्रि (प्रातिपदिक) + √दुह् (दुग्ध ‘milked’)
इन्दुःthe drop (Soma)
इन्दुः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक < सखि)
जुषाणःenjoying, accepting
जुषाणः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Root√जुष् (जुषते ‘to enjoy, accept, be pleased with’)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मत्सरःintoxicating excitement, exhilaration
मत्सरः:
Kartā (सम्बन्ध/विशेषणार्थ)
TypeNoun
Rootमत्सर (प्रातिपदिक)
मदायfor intoxication / for exhilaration
मदाय:
Sampradāna (purpose)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)