HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 48
Previous Mantra

Mantra 48

Sukta 9.86

Rishi: Unspecified here; hymn-level Anukramaṇī needed.
Devata: Soma Pavamāna (Indu).
Chandas: Likely Jagatī (requires verification).

पवस्व सोम क्रतुविन्न उक्थ्योऽव्यो वारे परि धाव मधु प्रियम् । जहि विश्वान्रक्षस इन्दो अत्रिणो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

पव॑स्व सोम क्रतु॒विन्न॑ उ॒क्थ्योऽव्यो॒ वारे॒ परि॑ धाव॒ मधु॑ प्रि॒यम् । ज॒हि विश्वा॑न्र॒क्षस॑ इन्दो अ॒त्रिणो॑ बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥

páv asva soma kratuvínna ukthyó ’avyó vā́re pári dhāva mádhu priyám | jahí viśvā́n rákṣasa indo atríṇo bṛhád vadema vidáth e su-vī́rāḥ ||

Purify thyself, O Soma, knower of the will; worthy of the hymn, run around the woollen filter with thy dear sweetness. Slay all devouring darknesses, O Indu, the hostile powers; may we speak the Vast in the assembly, made strong with heroic inner energies.

पव॑स्व । स्म् । क्र॒तु॒ऽवित् । नः॒ । उ॒क्थ्यः॑ । अव्यः॑ । वारे॑ । परि॑ । धा॒व॒ । मधु॑ । प्रि॒यम् । ज॒हि । विश्वा॑न् । र॒क्षसः॑ । इ॒न्दो॒ इति॑ । अ॒त्रिणः॑ । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥पवस्व । स्म् । क्रतुवित् । नः । उक्थ्यः । अव्यः । वारे । परि । धाव । मधु । प्रियम् । जहि । विश्वान् । रक्षसः । इन्दो इति । अत्रिणः । बृहत् । वदेम । विदथे । सुवीराः ॥pavasva | soma | kratu-vit | naḥ | ukthyaḥ | avyaḥ | vāre | pari | dhāva | madhu | priyam | jahi | viśvān | rakṣasaḥ | indo iti | atriṇaḥ | bṛhat | vadema | vidathe | su-vīrāḥ

पवस्वpurify yourself; flow forth (as Soma)
पवस्व:
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (शोधन)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक) < √सु (सवने) ‘pressed’
क्रतुवित्O knower of (ritual) wisdom/resolve
क्रतुवित्:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootक्रतु- + -वित् (कृदन्त, from √विद् ‘to know’)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (genitive of relation)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
उक्थ्यःworthy of hymns; hymn-invoked
उक्थ्यः:
कर्तृ (पवस्व इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootउक्थ्य- (प्रातिपदिक) < उक्थ- ‘hymn’
अव्यः(as) the wool-filtered one; passing through the sheep’s wool
अव्यः:
कर्तृ (पवस्व इत्यस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootअव्य- (प्रातिपदिक) ‘sheep’s (wool), filter’
वारेin/into the water (liquid)
वारे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवार- (प्रातिपदिक) ‘water; liquid’
परिaround; all about
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
धावrun; rush; flow
धाव:
TypeVerb
Root√धाव् (धावति) ‘to run/flow’
मधुsweet; honeyed
मधु:
कर्म (धाव—what is to be reached/borne)
TypeNoun/Adjective
Rootमधु- (प्रातिपदिक)
प्रियम्dear; beloved (sweet draught)
प्रियम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
जहिsmite; slay
जहि:
TypeVerb
Root√हन् (हन्ति) ‘to strike, slay’
विश्वान्all
विश्वान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
रक्षसःdemonic powers; Rākṣasas
रक्षसः:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस्- (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma-drop)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक) ‘drop; Soma’
अत्रिणःthe Atrins (hostile devourers/demons)
अत्रिणः:
कर्म
TypeNoun
Rootअत्रिन्- (प्रातिपदिक) ‘devourer; hostile being’
बृहद्वदेमmay we speak greatly (loftily)
बृहद्वदेम:
TypeVerb
Root√वद् (वदति) ‘to speak’ + बृहद् (अव्यय/विशेषण) ‘greatly, loudly’
विदथेin the rite/assembly
विदथे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootविदथ- (प्रातिपदिक) ‘ritual gathering; worship’
सुवीराःhaving good heroes/strong sons; well-manned
सुवीराः:
कर्तृ (वदेम इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसु- + वीर- (प्रातिपदिक)