HomeRig VedaMandala 9Sukta 85Mantra 12
Previous Mantra

Mantra 12

Sukta 9.85

Devata: Soma Pavamāna / Gandharva-as-Soma-guardian
Chandas: Jagatī (probable)

ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थाद्विश्वा रूपा प्रतिचक्षाणो अस्य । भानुः शुक्रेण शोचिषा व्यद्यौत्प्रारूरुचद्रोदसी मातरा शुचिः ॥

ऊ॒र्ध्वो ग॑न्ध॒र्वो अधि॒ नाके॑ अस्था॒द्विश्वा॑ रू॒पा प्र॑ति॒चक्षा॑णो अस्य । भा॒नुः शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ व्य॑द्यौ॒त्प्रारू॑रुच॒द्रोद॑सी मा॒तरा॒ शुचि॑: ॥

ūrdhvó gandharvó ádhi nā́ke asthād víśvā rūpā́ prati-cákṣāṇo asya | bhā́nūḥ śukréṇa śóciṣā vy àdyaut prā́rūrucad ródasī mātárā śúciḥ ||

Upright, the Gandharva has taken his station on the summit, beholding all forms of this manifestation. With a bright flame of pure light his radiance has flashed wide; he has made the two Mothers—Heaven and Earth—shine out in cleanness.

ऊ॒र्ध्वः । ग॒न्ध॒र्वः । अधि॑ । नाके॑ । अ॒स्था॒त् । विश्वा॑ । रू॒पा । प्र्चति॒ऽचक्षा॑णः । अ॒स्य॒ । भा॒नुः । शु॒क्रेण॑ । शो॒चिषा॑ । वि । अ॒द्यौ॒त् । प्र । अ॒रू॒रु॒च॒त् । रोद॑सी॒ इति॑ । मा॒तरा॑ । शुचिः॑ ॥ऊर्ध्वः । गन्धर्वः । अधि । नाके । अस्थात् । विश्वा । रूपा । प्र्चतिचक्षाणः । अस्य । भानुः । शुक्रेण । शोचिषा । वि । अद्यौत् । प्र । अरूरुचत् । रोदसी इति । मातरा । शुचिः ॥ūrdhvaḥ | gandharvaḥ | adhi | nāke | asthāt | viśvā | rūpā | prcati-cakṣāṇaḥ | asya | bhānuḥ | śukreṇa | śociṣā | vi | adyaut | pra | arūrucat | rodasī iti | mātarā | śuciḥ

ऊर्ध्वःupright, aloft
ऊर्ध्वः:
विशेषणम् (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
गन्धर्वःthe Gandharva (celestial being; here Soma)
गन्धर्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
अधikaraṇa-सम्बन्ध (on/upon)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
नाकेin the heaven, on the firmament
नाके:
अधikaraṇa
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
अस्थात्stood, took his stand
अस्थात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (प्रति-चक्ष् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
रूपाforms, appearances
रूपा:
कर्म
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
प्रतिचक्षाणःbeholding, looking upon
प्रतिचक्षाणः:
कर्तृ (गन्धर्वस्य)
TypeVerb (participle)
Rootप्रति-चक्ष् (धातु) / चक्ष् (धातु) + प्रति
अस्यof him/this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भानुःbeam, radiance
भानुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
शुक्रेणwith the bright (one), with brightness
शुक्रेण:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
शोचिषाwith flame, with blazing light
शोचिषा:
करण
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)
व्यद्यौत्shone forth, flashed out
व्यद्यौत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-द्युत् (धातु) / द्युत् (धातु) + वि
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (intensifier/forward)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
आरुरुचत्gleamed up, shone up
आरुरुचत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootरुच् (धातु) + आ (उपसर्ग)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिव्यौ)
मातरौthe two mothers
मातरौ:
कर्म (रोदसी इत्यस्य अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootमातर् (प्रातिपदिक)
शुचिःpure, bright
शुचिः:
विशेषणम् (भानुः/गन्धर्वः)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)