Mantra 23
Sukta 9.63
Rishi: Pavamāna Soma seer-poets
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; verify metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
पवमान नि तोशसे रयिं सोम श्रवाय्यम् । प्रियः समुद्रमा विश ॥
Samhita Patha (IAST)
पव॑मान॒ नि तो॑शसे र॒यिं सो॑म श्र॒वाय्य॑म् । प्रि॒यः स॑मु॒द्रमा वि॑श ॥
Transliteration
pávamāna ní tośase rayíṃ soma śravā́yyam | priyáḥ samudrám ā́ víśa ||
Translation
O Soma, purifying, settle into our delight and bring the rayi—richness worthy of inspired hearing; beloved, enter the oceanic plenitude.
Padapatha (Word Analysis)
पव॑मान । नि । तो॑शसे । र॒यिम् । सो॒म॒ । श्र॒वाय्य॑म् । प्रि॒यः । स॒मु॒द्रम् । आ । वि॒श॒ ॥पवमान । नि । तोशसे । रयिम् । सोम । श्रवाय्यम् । प्रियः । समुद्रम् । आ । विश ॥pavamāna | ni | tośase | rayim | soma | śravāyyam | priyaḥ | samudram | ā | viśa
Word by Word
पवमानO Pavamāna (purifying Soma)
पवमान:
सम्बोधन (addressed)
TypeNoun (epithet)
Rootपवमान- (सोमविशेषः; √पू (पवते) ‘to purify/flow’)
निdown, into; forth (as preverb)
नि:
क्रियाविशेषण (verb-modifier)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
तोशसेthou art pleased / thou takest delight
तोशसे:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√तुष् (तोषति/तुष्यति) ‘to please, satisfy’
रयिम्wealth, riches
रयिम्:
कर्म (object of giving/bringing implied)
TypeNoun
Rootरयि-
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन (addressed)
TypeNoun
Rootसोम-
श्रवाय्यम्fame-worthy, glorious
श्रवाय्यम्:
कर्म (qualifier of the object)
TypeAdjective
Rootश्रवाय्य- (श्रवस् ‘fame’ + -य्य; ‘worthy of fame/hearing’)
प्रियःdear, beloved
प्रियः:
कर्तृ (subject/apposition to Soma)
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय-
समुद्रम्the ocean, sea
समुद्रम्:
कर्म/गति-लक्ष्य (goal with motion ‘toward/into the sea’)
TypeNoun
Rootसमुद्र-
आtowards, hither
आ:
क्रियाविशेषण (verb-modifier)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
विशenter!
विश:
क्रिया (imperative)
TypeVerb
Root√विश् (विशति) ‘to enter’