Mantra 3
Sukta 9.56
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
अभि त्वा योषणो दश जारं न कन्यानूषत । मृज्यसे सोम सातये ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒भि त्वा॒ योष॑णो॒ दश॑ जा॒रं न क॒न्या॑नूषत । मृ॒ज्यसे॑ सोम सा॒तये॑ ॥
Transliteration
abhí tvā yóṣaṇo dáśa jārám na kányā anūṣata | mṛ́jyase soma sātáye ||
Translation
Ten maidens of the delight press toward you as to a lover; you are cleansed, O Soma, for the winning of the true gain.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । त्वा॒ । योष॑णः । दश॑ । जा॒रम् । न । क॒न्या॑ । अ॒नू॒ष॒त॒ । मृ॒ज्यसे॑ । सो॒म॒ । सा॒तये॑ ॥अभि । त्वा । योषणः । दश । जारम् । न । कन्या । अनूषत । मृज्यसे । सोम । सातये ॥abhi | tvā | yoṣaṇaḥ | daśa | jāram | na | kanyā | anūṣata | mṛjyase | soma | sātaye
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण—‘की ओर/पर’)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou (thee)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योषणःwomen
योषणः:
Kartā
TypeNoun
Rootयोषणा (स्त्री-प्रातिपदिक)
दशten
दश:
Kartā (कर्तृसमूह-विशेषणम्)
TypeNumeral
Rootदशन् (संख्या)
जारम्lover, paramour
जारम्:
Karma (उपमानपदं—‘जारं न’)
TypeNoun
Rootजार (पुं-प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
कन्याःmaidens, young girls
कन्याः:
Kartā
TypeNoun
Rootकन्या (स्त्री-प्रातिपदिक)
अनूषतthey desired/wooed (you), sought
अनूषत:
Kriyā (कर्तृ: कन्याः/योषणः; कर्म: त्वा)
TypeVerb
Rootवस् (धातु; वस्/उष्-वर्गः) → (अनु + √वस्) ‘वासयति/उपसेवते/इच्छति’ इत्यर्थे वैदिकप्रयोगः
मृज्यसेyou are purified/cleansed
मृज्यसे:
Kriyā (कर्तृ: त्वम् = सोमः; कर्म: (अन्तर्निहितं) ‘स्वम्/देहम्’)
TypeVerb
Rootमृज् (धातु) ‘मार्जने/शोधने’
सोमO Soma
सोम:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (पुं-प्रातिपदिक)
सातयेfor gain/victory, for winning
सातये:
Sampradāna (उद्देश्य/फल)
TypeNoun
Rootसाति (स्त्री-प्रातिपदिक) ‘प्राप्ति/लाभ/विजय’