Mantra 2
Sukta 9.55
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
इन्दो यथा तव स्तवो यथा ते जातमन्धसः । नि बर्हिषि प्रिये सदः ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्दो॒ यथा॒ तव॒ स्तवो॒ यथा॑ ते जा॒तमन्ध॑सः । नि ब॒र्हिषि॑ प्रि॒ये स॑दः ॥
Transliteration
índo yáthā táva stávो yáthā te jātám ándhasaḥ | ní barhíṣi priyé sadáḥ ||
Translation
O Indu, as is thy hymn of affirmation, as is the birth of thy essence—so take thy seat on the beloved sacred grass: be established in the prepared field of our consciousness.
Padapatha (Word Analysis)
इन्दो॒ इति॑ । यथा॑ । तव॑ । स्तवः॑ । यथा॑ । ते॒ । जा॒तम् । अन्ध॑सः । नि । ब॒र्हिषि॑ । प्रि॒ये । स॒दः॒ ॥इन्दो इति । यथा । तव । स्तवः । यथा । ते । जातम् । अन्धसः । नि । बर्हिषि । प्रिये । सदः ॥indo iti | yathā | tava | stavaḥ | yathā | te | jātam | andhasaḥ | ni | barhiṣi | priye | sadaḥ
Word by Word
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
यथाas, just as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तवःpraise, hymn
स्तवः:
कर्तृ/विषय (subject/topic)
TypeNoun
Rootस्तव (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’ से)
यथाas, just as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जातम्born, produced
जातम्:
विशेषण/कर्म (qualifier; with ‘अन्धसः’)
TypeParticiple (past passive)
Root√जन् (to be born) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अन्धसःof the Soma-juice, of the draught
अन्धसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
निdown, into
नि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
बर्हिषिon/into the sacred grass (barhis)
बर्हिषि:
अधिकरण (locus)
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
प्रियेdear, beloved
प्रिये:
अधिकरण-विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
सदःseat, abode, session
सदः:
कर्म/लक्ष्य (goal; ‘seat/abode’ as what is reached/occupied)
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)