Mantra 3
Sukta 9.41
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
शृण्वे वृष्टेरिव स्वनः पवमानस्य शुष्मिणः । चरन्ति विद्युतो दिवि ॥
Samhita Patha (IAST)
शृ॒ण्वे वृ॒ष्टेरि॑व स्व॒नः पव॑मानस्य शु॒ष्मिण॑: । चर॑न्ति वि॒द्युतो॑ दि॒वि ॥
Transliteration
śṛṇvé vṛṣṭér iva svanáḥ pávamānasya śuṣmíṇaḥ | cáranti vi-dyúto diví ||
Translation
One hears, as of rain, the sound of the purifying and forceful Soma; his lightnings move in the heaven—signs of the awakened energy in the heights of consciousness.
Padapatha (Word Analysis)
शृ॒ण्वे । वृ॒ष्टेःऽइ॑व । स्व॒नः । पव॑मानस्य । शु॒ष्मिणः॑ । चर॑न्ति । वि॒ऽद्युतः॑ । दि॒वि ॥शृण्वे । वृष्टेःइव । स्वनः । पवमानस्य । शुष्मिणः । चरन्ति । विद्युतः । दिवि ॥śṛṇve | vṛṣṭeḥ-iva | svanaḥ | pavamānasya | śuṣmiṇaḥ | caranti | vi-dyutaḥ | divi
Word by Word
शृण्वेI hear / I listen
शृण्वे:
Kartā (वक्ता/श्रॊता-रूपेण ‘अहम्’)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
वृष्टेःof rain
वृष्टेः:
सम्बन्ध (genitive; ‘of rain’)
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक; √वृष् ‘वर्षणे/सिञ्चने’)
इवlike, as
इव:
— (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव
स्वनःa sound, roar
स्वनः:
Kartā (शृण्वे इत्यस्य विषयः/श्रवण-वस्तु)
TypeNoun
Rootस्वन (प्रातिपदिक; √स्वन्/स्वन ‘ध्वनौ’)
पवमानस्यof Pavamāna (the purifying Soma)
पवमानस्य:
सम्बन्ध (genitive; ‘of the purifying (Soma)’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू ‘पवने/शोधने’ शतृ/शानच्-प्रकारः ‘purifying, flowing’)
शुष्मिणःof the mighty/impetuous one
शुष्मिणः:
सम्बन्ध (genitive; qualifying पवमानस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक; शुष्म ‘बल/तेज’ + इन्)
चरन्तिthey move, roam
चरन्ति:
Kriyā (क्रिया); कर्ता = विद्युतः
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
विद्युतःlightnings
विद्युतः:
Kartā (चरन्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक)
दिविin heaven / in the sky
दिवि:
Adhikaraṇa (स्थान; ‘in the sky’)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक ‘sky, heaven’)