Mantra 6
Sukta 9.33
Rishi: Soma-Pavamāna seer tradition (exact rishi uncertain in provided input).
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Likely Triṣṭubh (needs verification).
Samhita Patha (Devanagari)
रायः समुद्राँश्चतुरोऽस्मभ्यं सोम विश्वतः । आ पवस्व सहस्रिणः ॥
Samhita Patha (IAST)
रा॒यः स॑मु॒द्राँश्च॒तुरो॒ऽस्मभ्यं॑ सोम वि॒श्वत॑: । आ प॑वस्व सह॒स्रिण॑: ॥
Transliteration
rāyáḥ samudrā́ṃś catúro ’smábhyaṃ soma viśvátāḥ | ā́ pavasva sahásriṇaḥ ||
Translation
O Soma, from every side purify yourself toward us, bringing the four oceans of spiritual abundance—thousand-fold in plenitude.
Padapatha (Word Analysis)
रा॒यः । स॒मु॒द्रान् । च॒तुरः॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । सो॒म॒ । वि॒श्वतः॑ । आ । प॒व॒स्व॒ । स॒ह॒स्रिणः॑ ॥रायः । समुद्रान् । चतुरः । अस्मभ्यम् । सोम । विश्वतः । आ । पवस्व । सहस्रिणः ॥rāyaḥ | samudrān | caturaḥ | asmabhyam | soma | viśvataḥ | ā | pavasva | sahasriṇaḥ
Word by Word
रायःof wealth, of riches
रायः:
सम्बन्ध (genitive relation) / विशेषण-सम्बन्धः ‘of wealth’
TypeNoun
Rootराय् (प्रातिपदिक: राय- ‘धन/समृद्धि’)
समुद्रान्oceans (seas)
समुद्रान्:
कर्म (object) — ‘(make/bring) oceans (of wealth)’
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
चतुरःfour
चतुरः:
कर्म (as qualifier of the object) / विशेषण
TypeAdjective (numeral)
Rootचतुर् (प्रातिपदिक: ‘four’)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान (recipient) — ‘to us’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (vocative)
Rootसोम (प्रातिपदिक) / सोम- (देवता/पेय)
विश्वतःfrom all sides, on every side
विश्वतः:
अधिकारण (directional/locative sense: ‘from all sides/altogether’)
TypeIndeclinable
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय) अथवा अव्यय ‘everywhere/from all sides’
आhither, forth
आ:
क्रियाविशेषण (verbal modifier)
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
पवस्वpurify yourself; flow (as purified)
पवस्व:
क्रिया (imperative addressed to Soma)
TypeVerb
Root√पू (पवते) ‘to purify, to flow/strain’
सहस्रिणःof the thousand-possessing (Soma); abounding in thousands
सहस्रिणः:
सम्बन्ध/विशेषण-सम्बन्धः (genitive epithet of Soma)
TypeAdjective
Rootसहस्रिन् (प्रातिपदिक: ‘having a thousand; thousandfold/abounding in thousands’)