Mantra 6
Sukta 9.26
Devata: Soma Pavamāna (for Indra)
Samhita Patha (Devanagari)
तं त्वा हिन्वन्ति वेधसः पवमान गिरावृधम् । इन्दविन्द्राय मत्सरम् ॥
Samhita Patha (IAST)
तं त्वा॑ हिन्वन्ति वे॒धस॒: पव॑मान गिरा॒वृध॑म् । इन्द॒विन्द्रा॑य मत्स॒रम् ॥
Transliteration
táṃ tvā hinvanti vedhásaḥ pavamāna girā́vṛdham | índav índrā́ya matsarám ||
Translation
The wise workers impel thee, O Pavamāna, grown great by the hymns—O Indu—into the rapture that is for Indra.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । त्वा॒ । हि॒न्व॒न्ति॒ । वे॒धसः॑ । पव॑मान । गि॒रा॒ऽवृध॑म् । इन्दो॒ इति॑ । इन्द्रा॑य । म॒त्स॒रम् ॥तम् । त्वा । हिन्वन्ति । वेधसः । पवमान । गिरावृधम् । इन्दो इति । इन्द्राय । मत्सरम् ॥tam | tvā | hinvanti | vedhasaḥ | pavamāna | girāvṛdham | indo iti | indrāya | matsaram
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिन्वन्तिthey impel / set in motion
हिन्वन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहि (धातु; हिनोति/हिन्वति = प्रेरयति)
वेधसःthe inspired sages/priests
वेधसः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक; ‘विधाता/कवि/ऋत्विज्’)
पवमानO Purifying (Soma)
पवमान:
(सम्बोधन)
TypeAdjective (epithet)
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू ‘पवते’ + शानच्, ‘purifying’)
गिरावृधम्the one increased by hymns / whom songs strengthen
गिरावृधम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootगिरा-वृध (समास; गिरा ‘स्तुति/वाक्’ + वृध ‘वर्धयितृ/वर्धमान’)
इन्दुO drop (Soma)
इन्दु:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक; सोमः)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मत्सरम्intoxicating exhilaration / rapture
मत्सरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमत्सर (प्रातिपदिक; ‘उन्माद/उत्साह/मद’—Soma’s exhilarating draught)