Mantra 1
Sukta 9.22
Rishi: Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers (not determinable from provided verse alone)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Not determinable with certainty from provided verse alone
Samhita Patha (Devanagari)
एते सोमास आशवो रथा इव प्र वाजिनः । सर्गाः सृष्टा अहेषत ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒ते सोमा॑स आ॒शवो॒ रथा॑ इव॒ प्र वा॒जिन॑: । सर्गा॑: सृ॒ष्टा अ॑हेषत ॥
Transliteration
eté somāsa āśávo ráthā iva prá vājínaḥ | sárgāḥ sṛṣṭā́ aheṣata ||
Translation
These swift Soma-powers, like chariots, surge forward—bearers of plenitude-force; released as streams, they thunder in their outpouring.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒ते । सोमा॑सः । आ॒शवः॑ । रथाः॑ऽइव । प्र । वा॒जिनः॑ । सर्गाः॑ । सृ॒ष्टाः । अ॒हे॒ष॒त॒ ॥एते । सोमासः । आशवः । रथाःइव । प्र । वाजिनः । सर्गाः । सृष्टाः । अहेषत ॥ete | somāsaḥ | āśavaḥ | rathāḥ-iva | pra | vājinaḥ | sargāḥ | sṛṣṭāḥ | aheṣata
Word by Word
एतेthese
एते:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypePronoun/Determiner
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / एष-प्रातिपदिक
सोमासःSoma (drops/juices)
सोमासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
आशवःswift
आशवः:
विशेषणम् (सोमासः)
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक)
रथाःchariots
रथाः:
उपमानम् (इव-योगे)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
सम्बन्धसूचकः (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
वाजिनःprize-winning, swift (lit. possessing vāja)
वाजिनः:
विशेषणम् (सोमासः) / सहवाच्य-विशेषणम्
TypeAdjective/Noun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
सर्गाःstreams, rushes (outpourings)
सर्गाः:
कर्तृ (द्वितीयः कर्तृसमूहः/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक; √सृज्-सम्बद्धः)
सृष्टाःreleased, let loose
सृष्टाः:
विशेषणम् (सर्गाः)
TypeParticiple (Adjectival) / Kṛdanta
Root√सृज् (धातु) → सृष्ट (कृदन्त, भूतकर्मणि/क्त)
अहेषतneighed/roared (made a rushing sound)
अहेषत:
क्रिया (कर्तृ=सोमासः/सर्गाः)
TypeVerb
Root√हिष्/√हेष् (धातु; ‘हेष्’ = हिनहिनायाम्/शब्दे)