Mantra 1
Sukta 9.18
Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Anuṣṭubh (probable; refrain-like cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
परि सुवानो गिरिष्ठाः पवित्रे सोमो अक्षाः । मदेषु सर्वधा असि ॥
Samhita Patha (IAST)
परि॑ सुवा॒नो गि॑रि॒ष्ठाः प॒वित्रे॒ सोमो॑ अक्षाः । मदे॑षु सर्व॒धा अ॑सि ॥
Transliteration
pári suvānáḥ giriṣṭhā́ḥ pavítre sómo akṣāḥ | mádeṣu sarva-dhā́ asi ||
Translation
Circling in his becoming, the mountain-born Soma has poured himself through the purifier; in all ecstasies and widenesses of delight thou art present in every way.
Padapatha (Word Analysis)
परि॑ । सु॒वा॒नः । गि॒रि॒ऽस्थाः । प॒वित्रे॑ । सोमः॑ । अ॒क्षा॒रिति॑ । मदे॑षु । स॒र्व॒ऽधाः । अ॒सि॒ ॥परि । सुवानः । गिरिस्थाः । पवित्रे । सोमः । अक्षारिति । मदेषु । सर्वधाः । असि ॥pari | suvānaḥ | giri-sthāḥ | pavitre | somaḥ | akṣāriti | madeṣu | sarva-dhāḥ | asi
Word by Word
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
सुवानःbeing pressed, pressing forth
सुवानः:
Kartā (सोमः के विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Root√सु (सुनोति ‘to press/express (Soma)’) → क्त/शानच्-प्रत्यय (शानच्)
गिरिष्ठाःmountain-dwelling; stationed on the mountain
गिरिष्ठाः:
Kartā (सोमः के विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootगिरि- + √स्था (स्थाति) → ‘गिरि-स्था’ (तद्धित/समास: बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्राय)
पवित्रेin/through the filter (sieve)
पवित्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपवित्र- (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
अक्षाःhas passed through / has reached
अक्षाः:
—
TypeVerb
Root√अश्/अक्ष् (अक्षति/अश्नोति ‘to reach, pervade’; वैदिक प्रयोगे ‘to pass through/attain’) → लिट्/लुङ्-प्राय परस्मैपद 3 एक? (वैदिक छन्दसि रूपम्)
मदेषुin the exhilarations, in the intoxications
मदेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमद- (प्रातिपदिक)
सर्वधाalways, in every way
सर्वधा:
—
TypeIndeclinable
Rootसर्वधा (अव्यय; सर्व + धा)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Root√अस् (अस्ति ‘to be’)