Mantra 8
Sukta 9.15
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
एतमु त्यं दश क्षिपो मृजन्ति सप्त धीतयः । स्वायुधं मदिन्तमम् ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒तमु॒ त्यं दश॒ क्षिपो॑ मृ॒जन्ति॑ स॒प्त धी॒तय॑: । स्वा॒यु॒धं म॒दिन्त॑मम् ॥
Transliteration
etám u tyáṃ dáśa kṣípo mṛjánti saptá dhītáyaḥ | svāyudháṃ madíntamam ||
Translation
This very one ten swift hands cleanse, and seven inspired thoughts; he is self-armed, most intoxicating—delight that becomes a weapon of light in the seeker.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒तम् । ऊँ॒ इति॑ । त्यम् । दश॑ । क्षिपः॑ । मृ॒जन्ति॑ । स॒प्त । धी॒तयः॑ । सु॒ऽआ॒यु॒धम् । म॒दिन्ऽत॑मम् ॥एतम् । ऊँ इति । त्यम् । दश । क्षिपः । मृजन्ति । सप्त । धीतयः । सुआयुधम् । मदिन्तमम् ॥etam | oṃ iti | tyam | daśa | kṣipaḥ | mṛjanti | sapta | dhītayaḥ | su-āyudham | madin-tamam
Word by Word
एतम्this (him/it)
एतम्:
कर्म
TypePronoun/Adjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उindeed, just
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्यम्that (yonder)
त्यम्:
कर्म
TypePronoun/Adjective
Rootत्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दशten
दश:
कर्तृ (विशेषण) / संख्या
TypeNumeral
Rootदशन् (संख्या-शब्द)
क्षिपःfingers
क्षिपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्षिप् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘उँगली/अँगुलि’ इत्यर्थे वैदिक)
मृजन्तिthey cleanse/purify
मृजन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootमृज् (धातु)
सप्तseven
सप्त:
कर्तृ (विशेषण) / संख्या
TypeNumeral
Rootसप्तन् (संख्या-शब्द)
धीतयःinsights/thoughts (hymnic inspirations)
धीतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधीति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; √धी ‘ध्यान/बुद्धि/स्तोत्र’ से)
स्वायुधम्having its own weapon; self-armed
स्वायुधम्:
कर्म (विशेषण) / विशेष्य-विशेषणभाव
TypeAdjective
Rootस्वायुध (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; स्व + आयुध)
मदिन्तमम्most exhilarating/most intoxicating
मदिन्तमम्:
कर्म (विशेषण) / विशेष्य-विशेषणभाव
TypeAdjective
Rootमदिन् (प्रातिपदिक; √मद् ‘हर्ष/मद’ से) + तमप्