Mantra 9
Sukta 9.11
Devata: Soma Pavamāna (with Indra as co-power)
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः । इन्दविन्द्रेण नो युजा ॥
Samhita Patha (IAST)
पव॑मान सु॒वीर्यं॑ र॒यिं सो॑म रिरीहि नः । इन्द॒विन्द्रे॑ण नो यु॒जा ॥
Transliteration
pávamāna su-vī́ryaṃ rayíṃ soma rirīhi naḥ | índav índreṇa no yujā́ ||
Translation
O purifying Soma, bring to us the plenitude of heroic force and the fullness of being; O luminous drop, yoked with Indra, become our companion in the conquest.
Padapatha (Word Analysis)
पव॑मान । सु॒ऽवीर्य॑म् । र॒यिम् । सो॒म॒ । रि॒री॒हि॒ । नः॒ । इन्दो॒ इति॑ । इन्द्रे॑ण । नः॒ । यु॒जा ॥पवमान । सुवीर्यम् । रयिम् । सोम । रिरीहि । नः । इन्दो इति । इन्द्रेण । नः । युजा ॥pavamāna | su-vīryam | rayim | soma | rirīhi | naḥ | indo iti | indreṇa | naḥ | yujā
Word by Word
पवमानO purifying (one)
पवमान:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeAdjective (epithet)
Rootपवमान- (प्रातिपदिक; √पू/√पु ‘शोधने/पवने’ से वर्तमान कृदन्त)
सुवीर्यम्good hero-strength; excellent valor
सुवीर्यम्:
कर्म (प्रार्थित/आहृत वस्तु)
TypeNoun
Rootसुवीर्य- (सु- + वीर्य)
रयिम्wealth, bounty
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि-
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम-
रिरीहिsend/bring forth; bestow
रिरीहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√री/√रि (रीणाति/रिणाति ‘प्रेरणे/गमने’; वैदिक रूप)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (प्राप्ता)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (एनक्लिटिक सर्वनाम)
इन्दुO Indu (bright drop; Soma)
इन्दु:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु-
इन्द्रेणwith Indra
इन्द्रेण:
सह/करण (युजा ‘साथ/साधन’)
TypeNoun
Rootइन्द्र-
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्- (एनक्लिटिक सर्वनाम)
युजाas a yokemate; in companionship
युजा:
करण/सह (सहचर-भाव)
TypeNoun (instrumental companion) / adjectival
Rootयुज्- (प्रातिपदिक ‘युज्/युजा’ ‘साथी/योक्’; √युज् ‘योजने’)