Mantra 22
Sukta 9.109
Rishi: Pavam01na Soma hymn tradition (specific attribution not provided here)
Devata: Soma Pavam01na (in relation to Indra; with Waters as released field)
Chandas: Not determinable from provided excerpt alone
Samhita Patha (Devanagari)
इन्दुरिन्द्राय तोशते नि तोशते श्रीणन्नुग्रो रिणन्नपः ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्दु॒रिन्द्रा॑य तोशते॒ नि तो॑शते श्री॒णन्नु॒ग्रो रि॒णन्न॒पः ॥
Transliteration
ind far edndr01ya to 63ate n ed to 63ate 5br2b 47 e1nn ugr f3 ri 47 e1nn ap e1 25 d6
Translation
The bright Soma gladdens Indra and settles into a deeper gladness; mixing its strength, the fierce power breaks open the Watersreleasing the streams of clarity in the being.
Padapatha (Word Analysis)
इन्दुः॑ । इन्द्रा॑य । तो॒श॒ते॒ । नि । तो॒श॒ते॒ । श्री॒णन् । उ॒ग्रः । रि॒णन् । अ॒पः ॥इन्दुः । इन्द्राय । तोशते । नि । तोशते । श्रीणन् । उग्रः । रिणन् । अपः ॥induḥ | indrāya | tośate | ni | tośate | śrīṇan | ugraḥ | riṇan | apaḥ
Word by Word
इन्दुःthe Soma-drop (Indu)
इन्दुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक) < √इन्द्/इन्दु (रस/सोम)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
तोशतेis pleasing / satisfies
तोशते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√तुष् (तोषणे/तर्पणे)
निdown; thoroughly
नि:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
तोशतेpleases / satisfies
तोशते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√तुष् (तोषणे/तर्पणे)
श्रीणन्mixing/tempering (the Soma)
श्रीणन्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√श्री (श्रीणाति: मिश्रणे/संस्कारे; सोमस्य ‘श्रीणन’ = जलादिभिः मिश्रयन्)
उग्रःmighty, fierce
उग्रः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootउग्र- (प्रातिपदिक)
रिणन्driving on / setting in motion
रिणन्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√रि/√ऋ (रिणाति: गमन/प्रेरण/वेगकरण; वैदिके ‘रिणन्’ = वेगयन्/प्रेरयन्)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)