HomeRig VedaMandala 8Sukta 69Mantra 18
Previous Mantra

Mantra 18

Sukta 8.69

Devata: Indra (contextual), with strong ritual-psychological emphasis on prepared offering-field
Chandas: Triṣṭubh (explicitly referenced)

अनु प्रत्नस्यौकसः प्रियमेधास एषाम् । पूर्वामनु प्रयतिं वृक्तबर्हिषो हितप्रयस आशत ॥

अनु॑ प्र॒त्नस्यौक॑सः प्रि॒यमे॑धास एषाम् । पूर्वा॒मनु॒ प्रय॑तिं वृ॒क्तब॑र्हिषो हि॒तप्र॑यस आशत ॥

ánu pratnásyáukasáḥ priyá-medhāsa eṣām | pū́rvām ánu práyatiṁ vṛktá-barhiṣo hitá-prayasa ā́śata ||

Following the ancient dwelling (the eternal station), these dear seekers of insight move. They attain the earlier, original advance—those who have trimmed the grass of the offering and set their energies in right order.

अनु॑ । प्र॒त्नस्य॑ । ओक॑सः । प्रि॒यऽमे॑धासः । ए॒षा॒म् । पूर्वा॑म् । अनु॑ । प्रऽय॑तिम् । वृ॒क्तऽब॑र्हिषः । हि॒तऽप्र॑यसः । आ॒श॒त॒ ॥अनु । प्रत्नस्य । ओकसः । प्रियमेधासः । एषाम् । पूर्वाम् । अनु । प्रयतिम् । वृक्तबर्हिषः । हितप्रयसः । आशत ॥anu | pratnasya | okasaḥ | priya-medhāsaḥ | eṣām | pūrvām | anu | pra-yati m | vṛkta-barhiṣaḥ | hita-prayasaḥ | āśata

अनुafter, along, according to
अनु:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
प्रत्नस्यof the ancient/primeval
प्रत्नस्य:
सम्बन्ध (Genitive: of)
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
ओकसःof the dwelling/house, abode
ओकसः:
सम्बन्ध (Genitive: of)
TypeNoun
Rootओकस् (प्रातिपदिक)
प्रियमेधासःthe Priyamedhas (a seer-family), those of dear wisdom
प्रियमेधासः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootप्रियमेध (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
एषाम्of these/of them
एषाम्:
सम्बन्ध (Genitive: of them)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूर्वाम्the former/earlier
पूर्वाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
अनुafter, following
अनु:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
प्रयतिम्the effort/advance, the course/going forth
प्रयतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्र-यति (प्रातिपदिक; √यत् ‘to strive/prepare’ से)
वृक्तबर्हिषः(they) whose sacrificial grass is strewn/plucked
वृक्तबर्हिषः:
Kartā (सम्बोधन/विशेषण-रूपेण कर्तृसम्बन्धः)
TypeAdjective (epithet)
Rootवृक्त-बर्हिस् (समास; वृक्त ‘plucked/cut’ + बर्हिस् ‘sacrificial grass’)
हितप्रयसः(they) having the offering set/placed
हितप्रयसः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective (epithet)
Rootहित-प्रयस् (समास; हित ‘placed/arranged’ + प्रयस् ‘offering/refreshment’)
आशतthey reached/attained
आशत:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: they attained)
TypeVerb
Root√अश् (अश्नुते/अश्नोति ‘to reach, attain’)