HomeRig VedaMandala 8Sukta 57Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 8.57

Devata: Aśvins

पनाय्यं तदश्विना कृतं वां वृषभो दिवो रजसः पृथिव्याः । सहस्रं शंसा उत ये गविष्टौ सर्वाँ इत्ताँ उप याता पिबध्यै ॥

प॒नाय्यं॒ तद॑श्विना कृ॒तं वां॑ वृष॒भो दि॒वो रज॑सः पृथि॒व्याः । स॒हस्रं॒ शंसा॑ उ॒त ये गवि॑ष्टौ॒ सर्वाँ॒ इत्ताँ उप॑ याता॒ पिब॑ध्यै ॥

panā́yyaṃ tád aśvinā kṛtáṃ vāṃ vṛṣabhó divó rájasaḥ pṛthivyā́ḥ | sahásraṃ śáṃsā uta yé gáviṣṭau sárvāṃ ít tā́n úpa yātā píbadhyai ||

Admirable is that work you two have done, O Aśvins—bull-like in the heaven’s wideness and on the earth. A thousand praises, and those that seek the Rays: come near to all of them, indeed, for the drinking of Soma.

प॒नाय्य॑म् । तत् । अ॒श्वि॒ना॒ । कृ॒तम् । वा॒म् । वृ॒ष॒भः । दि॒वः । रज॑सः । पृ॒थि॒व्याः । स॒हस्र॑म् । शंसाः॑ । उ॒त । ये । गवि॑ष्टौ । सर्वा॑न् । इत् । तान् । उप॑ । या॒त॒ । पिब॑ध्यै ॥पनाय्यम् । तत् । अश्विना । कृतम् । वाम् । वृषभः । दिवः । रजसः । पृथिव्याः । सहस्रम् । शंसाः । उत । ये । गविष्टौ । सर्वान् । इत् । तान् । उप । यात । पिबध्यै ॥panāyyam | tat | aśvinā | kṛtam | vām | vṛṣabhaḥ | divaḥ | rajasaḥ | pṛthivyāḥ | sahasram | śaṃsāḥ | uta | ye | gaviṣṭau | sarvān | it | tān | upa | yāta | pibadhyai

पनाय्यम्praiseworthy, admirable
पनाय्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपनाय्य- (प्रातिपदिक; √पन्/√पण् ‘स्तुतौ/प्रशंसायाम्’ इत्यस्य य-प्रत्ययान्त विशेषणम्)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
(Address)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक; अश्विनौ देवौ)
कृतम्done, made
कृतम्:
(Predicate/qualifier of object)
TypeParticiple (past passive)
Root√कृ (करणे) → कृत (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
वाम्for you two / of you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वृषभःthe bull (mighty one)
वृषभः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषभ- (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
Adhikaraṇa (genitive of sphere/source)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव्- (प्रातिपदिक)
रजसःof the mid-space/region
रजसः:
Adhikaraṇa (genitive of realm/space)
TypeNoun
Rootरजस्- (प्रातिपदिक)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Adhikaraṇa (genitive of place)
TypeNoun
Rootपृथिवी- (प्रातिपदिक)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (count/measure)
TypeNumeral/Noun
Rootसहस्र- (प्रातिपदिक)
शंसाःpraises
शंसाः:
Kartā
TypeNoun
Rootशंस- (प्रातिपदिक; ‘स्तुति/प्रशंसा’)
उतand, also
उत:
(Connector)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम)
गविष्टौin the quest for cattle / in the cattle-raid
गविष्टौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगविष्टि- (प्रातिपदिक; ‘गवेषणा/युद्धे गवां लब्धिः’)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व- (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
(Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात; एव/खलु-अर्थे)
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
उपnear, towards
उप:
(Preverb)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
यातcome (you two)!
यात:
(Predicate)
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थे) → यात (लोट्/आज्ञार्थे; वेदेषु द्विवचन-आदेशः)
पिबध्यैto drink
पिबध्यै:
Prayojana
TypeVerbal noun (infinitive)
Root√पा (पाने) → पिबध्यै (तुमर्थे दै-प्रत्ययान्त; वेदिक-इन्फिनिटिव)