Mantra 2
Sukta 8.55
Rishi: Kāṇva / Kāṇvāyana (uncertain from excerpt)
Devata: Indra (hymnic context), with imagery of luminous supporting powers
Chandas: Not securely determinable from excerpt alone
Samhita Patha (Devanagari)
शतं श्वेतास उक्षणो दिवि तारो न रोचन्ते । मह्ना दिवं न तस्तभुः ॥
Samhita Patha (IAST)
श॒तं श्वे॒तास॑ उ॒क्षणो॑ दि॒वि तारो॒ न रो॑चन्ते । म॒ह्ना दिवं॒ न त॑स्तभुः ॥
Transliteration
śatáṃ śvetā́sa ukṣáṇo diví tā́ro ná rocante | mahnā́ diváṃ ná tastabhuḥ ||
Translation
A hundred bright bulls shine in heaven like stars; by greatness they uphold the heaven itself—so stands the wide field of consciousness supported by the powers of light.
Padapatha (Word Analysis)
श॒तम् । श्वे॒तासः॑ । उ॒क्षणः॑ । दि॒वि । तारः॑ । न । रो॒च॒न्ते॒ । म॒ह्ना । दिव॑म् । न । त॒स्त॒भुः॒ ॥शतम् । श्वेतासः । उक्षणः । दिवि । तारः । न । रोचन्ते । मह्ना । दिवम् । न । तस्तभुः ॥śatam | śvetāsaḥ | ukṣaṇaḥ | divi | tāraḥ | na | rocante | mahnā | divam | na | tastabhuḥ
Word by Word
शतम्a hundred
शतम्:
विशेषण (उक्षणः इति विशेष्यस्य)
TypeNoun (numeral)
Rootशत (प्रातिपदिक)
श्वेतासःwhite, bright
श्वेतासः:
विशेषण (उक्षणः)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
उक्षणःbulls (strong ones)
उक्षणः:
कर्तृ (रोचन्ते, तस्तभुः इत्ययोः)
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक; ‘bull’)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
तारःstars
तारः:
उपमान (न-उपमा; रोचन्ते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootतार (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
सम्बन्ध/उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootन
रोचन्तेthey shine
रोचन्ते:
क्रिया (कर्तृ: उक्षणः)
TypeVerb
Rootरुच् (दीप्तौ)
मह्नाby (their) might
मह्ना:
करण
TypeNoun
Rootमघन्/मह्न् (प्रातिपदिक; ‘might, greatness’)
दिवम्the heaven, the sky
दिवम्:
कर्म (तस्तभुः)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootन
तस्तभुःthey have propped up / upheld
तस्तभुः:
क्रिया (कर्तृ: उक्षणः)
TypeVerb
Rootस्तभ् (स्तम्भे ‘to prop, support’)