HomeRig VedaMandala 8Sukta 53Mantra 8
Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 8.53

Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; 8.53 frequently Triṣṭubh in Indra hymns, though confirmation requires full metrical count)

अहं हि ते हरिवो ब्रह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः । त्वामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम् ॥

अ॒हं हि ते॑ हरिवो॒ ब्रह्म॑ वाज॒युरा॒जिं यामि॒ सदो॒तिभि॑: । त्वामिदे॒व तममे॒ सम॑श्व॒युर्ग॒व्युरग्र॑॑ मथी॒नाम् ॥

aháṃ hí te harivo bráhma vāja-yúr ā́jiṃ yāmi sádotibhiḥ | tvā́m íd evá tám amé sám aśva-yúr gavyúr ágre mathīnā́m ||

For I, O Harivaḥ, with my soul’s utterance that seeks plenitude, enter the contest always with your help. You alone do I desire and join with—seeking the horse-force and the cow-light—at the front of the churnings (the inner pressings that bring out the Soma).

अ॒हम् । हि । ते॒ । ह॒रि॒ऽवः॒ । ब्रह्म॑ । वा॒ज॒ऽयुः । आ॒जिम् । यामि॑ । सदा॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । त्वाम् । इत् । ए॒व । तम् । अमे॑ । सम् । अ॒श्व॒ऽयुः । ग॒व्युः । अग्रे॑ । म॒थी॒नाम् ॥अहम् । हि । ते । हरिवः । ब्रह्म । वाजयुः । आजिम् । यामि । सदा । ऊतिभिः । त्वाम् । इत् । एव । तम् । अमे । सम् । अश्वयुः । गव्युः । अग्रे । मथीनाम् ॥aham | hi | te | hari-vaḥ | brahma | vāja-yuḥ | ājim | yāmi | sadā | ūti-bhiḥ | tvām | it | eva | tam | ame | sam | aśva-yuḥ | gavyuḥ | agre | mathīnām

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेto/for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरिवःO Hariva (Indra, having bay horses)
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootहरिवत् (प्रातिपदिक; संबोधन-रूप)
ब्रह्मa sacred formulation/hymn
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
वाजयुःseeking the prize/strength
वाजयुः:
कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
TypeAdjective
Rootवाजयु (प्रातिपदिक; वाज+यु ‘seeking prize/strength’)
आजिम्the race/contest
आजिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआजि (प्रातिपदिक)
यामिI go / I proceed
यामि:
TypeVerb
Rootया (धातु)
सदःthe seat/assembly (sacrificial session)
सदः:
कर्म (गन्तव्य-रूपेण)
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
ऊतिभिःwith helps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्just, indeed
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइद्/इत् (निपात)
एवonly, precisely
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
तमम्most (excellent)
तमम्:
कर्म (विशेषणम् ‘त्वाम्’)
TypeAdjective
Rootतम (प्रातिपदिक; ‘अत्यन्त’/superlative base)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अश्वयुःseeking horses
अश्वयुः:
कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
TypeAdjective
Rootअश्वयु (प्रातिपदिक; अश्व+यु ‘seeking horses’)
गव्युःseeking cows
गव्युः:
कर्तृ (विशेषणम् ‘अहम्’)
TypeAdjective
Rootगव्यु (प्रातिपदिक; गो+यु ‘seeking cows’)
अग्रम्the foremost place/front
अग्रम्:
कर्म/अधिकरण (गमनस्य लक्ष्य-रूपेण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
मथीनाम्of the churners/strivers (contenders)
मथीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमथिन् (प्रातिपदिक; ‘stirring/contending one’)