Mantra 42
Sukta 8.45
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य ते विश्वमानुषो भूरेर्दत्तस्य वेदति । वसु स्पार्हं तदा भर ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्य॑ ते वि॒श्वमा॑नुषो॒ भूरे॑र्द॒त्तस्य॒ वेद॑ति । वसु॑ स्पा॒र्हं तदा भ॑र ॥
Transliteration
yásya te viśvá-mānuṣo bhū́rer dátasya véditi | vásu spārháṃ tád ā́ bhara ||
Translation
He who, among all men, truly knows the abundance of what you have given—bring to us that desirable treasure: the real wealth of fullness of being.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य॑ । ते॒ । वि॒श्वऽमा॑नुषः । भूरेः॑ । द॒त्तस्य॑ । वेद॑ति । वसु॑ । स्पा॒र्हम् । तत् । आ । भ॒र॒ ॥यस्य । ते । विश्वमानुषः । भूरेः । दत्तस्य । वेदति । वसु । स्पार्हम् । तत् । आ । भर ॥yasya | te | viśva-mānuṣaḥ | bhūreḥ | dattasya | vedati | vasu | spārham | tat | ā | bhara
Word by Word
यस्यwhose / of whom
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation) विशेषणम्
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you / for you
ते:
सम्प्रदान (recipient) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वमानुषःthe one connected with all men / universal among men
विश्वमानुषः:
कर्ता (वेदति इत्यस्य) / विशेषणम्
TypeAdjective (compound)
Rootविश्व- + मानुष- (प्रातिपदिक; मानुष ‘human, of men’)
भूरेःof much / abundant
भूरेः:
सम्बन्ध (genitive) — दत्तस्य विशेषण-सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootभूरि (प्रातिपदिक; ‘much, abundant’)
दत्तस्यof the given (gift)
दत्तस्य:
सम्बन्ध (genitive) — वेदति इत्यस्य विषय-सम्बन्ध
TypeParticiple
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त; क्त-प्रत्यय, past passive participle)
वेदतिknows / perceives
वेदति:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु; ‘to know, find out’)
वसुwealth / treasure
वसु:
कर्म (भर इत्यस्य) / उपादेयम्
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक; ‘good, wealth, treasure’)
स्पार्हम्desirable
स्पार्हम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootस्पृह् (धातु) → स्पार्ह (कृदन्त/विशेषण; ‘desirable, longed-for’)
तदाthen
तदा:
अधिकरण (काल) / क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
भरbring / bear (hither)
भर:
क्रिया (आदेशः)
TypeVerb
Rootभृ (धातु; ‘to bear, bring’)