Rig Veda 8.45.2: Mandala 8, Sukta 45, Mantra 2

Sukta 8.45

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

बृहन्निदिध्म एषां भूरि शस्तं पृथुः स्वरुः । येषामिन्द्रो युवा सखा ॥

Transliteration

bṛhánn íd idhmá eṣāṃ bhū́ri śastáṃ pṛthúḥ sváruḥ | yeṣām índro yúvā sákhā ||

Translation

Great indeed is their fuel of the Fire; abundant is their word of praise; broad is their luminous opening—of such, Indra the ever-youthful becomes the companion-friend.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• बृहत्: great, lofty
• बृहत्: Kartā (कर्तृ-पदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: बृह् (वृद्धौ) / प्रातिपदिक: बृहत्

• निदिध्मे: we have kindled / we have set (it) down (ritually)
• निदिध्मे: Kartā (वाक्यस्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धारणे) with नि- + दिध्म (intensive/iterative base)

• एषाम्: of these / of them
• एषाम्: सम्बन्ध (genitive: “of them”)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भूरि: much, abundant
• भूरि: विशेषण (परिमाण/बहुत्व)
• Type: Indeclinable (used adjectivally)
• Root: भूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)

• शस्तम्: praised, celebrated
• शस्तम्: Karma/Predicative (स्तुत्यत्वे—“praised”)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: शंस् (स्तुतौ) → कृत: शस्त (PPP) / प्रातिपदिक: शस्त

• पृथुः: broad, wide
• पृथुः: Kartā (कर्तृ-पदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पृथु (विशेषण-प्रातिपदिक)

• स्वरुः: the stake/peg (ritual post)
• स्वरुः: Kartā (मुख्य-कर्तृपदम्)
• Type: Noun
• Root: स्वरु (प्रातिपदिक; ‘स्वरु’ = stake/peg; also ritual implement)

• येषाम्: of whom
• येषाम्: सम्बन्ध (genitive: “of whom/whose”)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā (कर्तृ)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)

• युवा: young
• युवा: Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: युवन् (विशेषण-प्रातिपदिक; nom. sg. m. ‘युवा’)

• सखा: friend, companion
• सखा: Kartā (समानााधिकरणम्—इन्द्रः = सखा)
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक; nom. sg. m. ‘सखा’)