Mantra 1
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
इमे विप्रस्य वेधसोऽग्नेरस्तृतयज्वनः । गिरः स्तोमास ईरते ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒मे विप्र॑स्य वे॒धसो॒ऽग्नेरस्तृ॑तयज्वनः । गिर॒: स्तोमा॑स ईरते ॥
Transliteration
imé víprasya vedháso ’gnér astṛ́ta-yajvanaḥ | gíraḥ stómāsa īrate ||
Translation
These utterances and hymns rise up for Agni—of the inspired knower, the unfailing sacrificer—kindling the divine Will in us.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒मे । विप्र॑स्य । वे॒धसः॑ । अ॒ग्नेः । अस्तृ॑तऽयज्वनः । गिरः॑ । स्तोमा॑सः । ई॒र॒ते॒ ॥इमे । विप्रस्य । वेधसः । अग्नेः । अस्तृतयज्वनः । गिरः । स्तोमासः । ईरते ॥ime | viprasya | vedhasaḥ | agneḥ | astṛta-yajvanaḥ | giraḥ | stomāsaḥ | īrate
Word by Word
इमेthese
इमे:
Kartā (कर्ता)
TypePronoun (Demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विप्रस्यof the inspired poet/sage
विप्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
वेधसःof the wise/ordainer
वेधसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun (Deity name)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अस्तृतunfailing / not-swerveing (steadfast)
अस्तृत:
Kartā (कर्ता) (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (negated participial/archaic form)
Rootस्तॄ (धातु; स्तरणे/आच्छादने) + नञ्-अ (अ-)
यज्वनःworshippers/sacrificers
यज्वनः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्वन् (प्रातिपदिक; यज्-धातोः कर्तरि ‘यजमान/यजक’)
गिरःsongs/utterances
गिरः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
स्तोमासःhymns/praises
स्तोमासः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
ईरतेare set in motion / arise / are uttered
ईरते:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootईर् (धातु; प्रेरणे/गत्यर्थे) / √ईर्