HomeRig VedaMandala 8Sukta 41Mantra 10
Previous Mantra

Mantra 10

Sukta 8.41

Devata: Varuṇa

यः श्वेताँ अधिनिर्णिजश्चक्रे कृष्णाँ अनु व्रता । स धाम पूर्व्यं ममे यः स्कम्भेन वि रोदसी अजो न द्यामधारयन्नभन्तामन्यके समे ॥

यः श्वे॒ताँ अधि॑निर्णिजश्च॒क्रे कृ॒ष्णाँ अनु॑ व्र॒ता । स धाम॑ पू॒र्व्यं म॑मे॒ यः स्क॒म्भेन॒ वि रोद॑सी अ॒जो न द्यामधा॑रय॒न्नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

yáḥ śvetā́m̐ ádhi-nirṇijaś cakré kṛṣṇā́m̐ ánu vratā́ | sá dhā́ma pūrvyáṃ mamé yáḥ skambhéna ví rodasī́ | ajó ná dyā́m ádhārayann nábhantām anyaké samé ||

He who has set the bright radiances above, and made the dark follow the law; he has measured out the ancient foundation. He who, by the supporting Pillar, has opened out the two worlds, and like the Unborn has upheld the heaven—may the other forces shine in an equal harmony.

यः । श्वे॒तान् । अधि॑ऽनिर्निजः । च॒क्रे । कृ॒ष्णान् । अनु॑ । व्र॒ता । सः । धाम॑ । पू॒र्व्यम् । म॒मे॒ । यः । स्क॒म्भेन॑ । वि । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒जः । न । द्याम् । अधा॑रयत् । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥यः । श्वेतान् । अधिनिर्निजः । चक्रे । कृष्णान् । अनु । व्रता । सः । धाम । पूर्व्यम् । ममे । यः । स्कम्भेन । वि । रोदसी इति । अजः । न । द्याम् । अधारयत् । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥yaḥ | śvetān | adhi-nirnijaḥ | cakre | kṛṣṇān | anu | vratā | saḥ | dhāma | pūrvyam | mame | yaḥ | skambhena | vi | rodasī iti | ajaḥ | na | dyām | adhārayat | nabhantām | anyake | same

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
श्वेतान्white (ones)
श्वेतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअधि
निर्णिजःcoverings/garments, shining robes
निर्णिजः:
Karma
TypeNoun
Rootनिर्णिज्/निर्णिज् (स्त्री. ‘आवरण/वस्त्र/कान्ति’), प्रातिपदिक
चक्रेmade, fashioned
चक्रे:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
कृष्णान्black (ones)
कृष्णान्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
अनुalong, according to
अनु:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअनु
व्रतानिordinances, fixed laws
व्रतानि:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धामabode, station; (also) splendor
धाम:
Karma
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
पूर्व्यम्primeval, ancient
पूर्व्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक)
ममेmeasured out, apportioned
ममे:
TypeVerb
Rootमा (धातु ‘मिमीतॆ/ममे’ = to measure)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्कम्भेनwith a prop/pillar
स्कम्भेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्कम्भ (प्रातिपदिक)
विapart, asunder, widely
वि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)
अजःthe Unborn (a divine epithet)
अजः:
Kartā
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
द्याम्heaven, sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
अधारयत्held, supported
अधारयत्:
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
नभन्ताम्let them swell/shine forth (the two)
नभन्ताम्:
TypeVerb (Vedic form)
Rootनभ् (धातु; वैदिक ‘to burst forth/shine’), अथवा ‘नभस्’ (आकाश) से संबद्ध वैदिक रूप
अन्यकेin/at another (place/state)
अन्यके:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्यक (प्रातिपदिक; ‘other, different’)
समेin sameness/level ground; in concord
समे:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective (substantive)
Rootसम (प्रातिपदिक)