HomeRig VedaMandala 8Sukta 40Mantra 12
Previous Mantra

Mantra 12

Sukta 8.40

Rishi: Nabhāka (as indicated by the refrain/epithet nabhāka-vat in the hymn; traditional attribution)
Devata: Indra-Agni (dual deity)
Chandas: Jagatī (probable; requires full metrical count verification against pada lengths)

एवेन्द्राग्निभ्यां पितृवन्नवीयो मन्धातृवदङ्गिरस्वदवाचि । त्रिधातुना शर्मणा पातमस्मान्वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥

ए॒वेन्द्रा॒ग्निभ्यां॑ पितृ॒वन्नवी॑यो मन्धातृ॒वद॑ङ्गिर॒स्वद॑वाचि । त्रि॒धातु॑ना॒ शर्म॑णा पातम॒स्मान्व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥

eve indrāgnibhyāṃ pitṛvat navīyo mandhātṛvad aṅgirasvad avāci | tri-dhātunā śarmaṇā pātam asmān vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||

Thus, to Indra-and-Agni a newer word is spoken, as the Fathers spoke, as Mandhātṛ, as the Angiras seers: guard us with the triple-founded peace; may we become masters of the plenitudes (rayi) of being.

ए॒व । इ॒न्द्रा॒ग्निऽभ्या॑म् । पि॒तृ॒ऽवत् नवी॑यः । म॒न्धा॒तृ॒ऽवत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत् । अ॒वा॒चि॒ । त्रि॒ऽधातु॑ना । शर्म॑णा । पा॒त॒म् । अ॒स्मान् । व॒यम् । स्या॒म॒ । पत॑यः । र॒यी॒णाम् ॥एव । इन्द्राग्निभ्याम् । पितृवत् नवीयः । मन्धातृवत् । अङ्गिरस्वत् । अवाचि । त्रिधातुना । शर्मणा । पातम् । अस्मान् । वयम् । स्याम । पतयः । रयीणाम् ॥eva | indrāgni-bhyām | pitṛ-vat navīyaḥ | mandhātṛ-vat | aṅgirasvat | avāci | tri-dhātunā | śarmaṇā | pātam | asmān | vayam | syāma | patayaḥ | rayīṇām

एवjust, indeed, thus
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
इन्द्राO Indra
इन्द्रा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अग्निभ्याम्with/through the two: Agni (and Indra)
अग्निभ्याम्:
सह/करण (with Indra: ‘with/through Indra and Agni’)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पितृवत्like the Fathers (Pitṛs)
पितृवत्:
TypeIndeclinable
Rootपितृ + वत् (तद्धित/उपमा-अव्यय)
नवीयःnewer; anew
नवीयः:
कर्म (of ‘speak/utter’: ‘something newer/anew’)
TypeAdjective
Rootनव (comparative stem नवीयस्)
मन्धातृवत्like Mandhātṛ
मन्धातृवत्:
TypeIndeclinable
Rootमन्धातृ + वत् (उपमा-अव्यय)
अङ्गिरस्वत्like the Aṅgirases
अङ्गिरस्वत्:
TypeIndeclinable
Rootअङ्गिरस् + वत् (उपमा-अव्यय)
अवाचिwas spoken/uttered
अवाचि:
— (finite verb)
TypeVerb
Root√वच् (वच्)
त्रिधातुनाwith the threefold element/threefold order
त्रिधातुना:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootत्रि-धातु (प्रातिपदिक)
शर्मणाwith protection, shelter
शर्मणा:
करण
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
पातम्protect (you two)!
पातम्:
— (finite verb)
TypeVerb
Root√पा (पा)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
स्यामmay we be
स्याम:
— (finite verb)
TypeVerb
Root√अस् (भू/अस्)
पतयःlords, masters
पतयः:
कर्तृ/प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
रयीणाम्of riches
रयीणाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)