HomeRig VedaMandala 8Sukta 36Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 8.36

Rishi: Not specified in the provided excerpt; traditionally RV 8.36 is Indra-focused (often Kāṇva-associated in Mandala 8).
Devata: Indra (with Maruts as associated powers)
Chandas: Jagatī/triṣṭubh-like; requires verification

अवितासि सुन्वतो वृक्तबर्हिषः पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो । यं ते भागमधारयन्विश्वाः सेहानः पृतना उरु ज्रयः समप्सुजिन्मरुत्वाँ इन्द्र सत्पते ॥

अ॒वि॒तासि॑ सुन्व॒तो वृ॒क्तब॑र्हिष॒: पिबा॒ सोमं॒ मदा॑य॒ कं श॑तक्रतो । यं ते॑ भा॒गमधा॑रय॒न्विश्वा॑: सेहा॒नः पृत॑ना उ॒रु ज्रय॒: सम॑प्सु॒जिन्म॒रुत्वाँ॑ इन्द्र सत्पते ॥

avitā́si sunvató vṛktá-barhiṣaḥ píbā sómaṃ mádāya káṃ śatakrato | yáṃ te bhāgám ádhārayan víśvāḥ sehānáḥ pṛ́tanāḥ urú jráyaḥ sám apsu-jín marútvān índra sat-pate ||

You are the rescuer of the Soma-presser whose seat of offering is made ready; drink the Soma for ecstasy, O wielder of a hundred powers. The portion they have set for you—by it may you, conquering all battles, win wide-going force and victory even in the waters (the depths), O Indra, lord of the true ones, companioned by the Maruts.

अ॒वि॒ता । अ॒सि॒ । सु॒न्व॒तः । वृक्तऽब॑र्हिषः । पिब॑ । सोम॑म् । मदा॑य । कम् । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । यम् । ते॒ । भा॒गम् । अधा॑रयन् । विश्वाः॑ । से॒हा॒नः । पृत॑नाः । उ॒रु । ज्रयः॑ । सम् । अ॒प्सु॒ऽजित् । म॒रुत्वा॑न् । इ॒न्द्र॒ । स॒त्ऽप॒ते॒ ॥अविता । असि । सुन्वतः । वृक्तबर्हिषः । पिब । सोमम् । मदाय । कम् । शतक्रतो इति शतक्रतो । यम् । ते । भागम् । अधारयन् । विश्वाः । सेहानः । पृतनाः । उरु । ज्रयः । सम् । अप्सुजित् । मरुत्वान् । इन्द्र । सत्पते ॥avitā | asi | sunvataḥ | vṛkta-barhiṣaḥ | piba | somam | madāya | kam | śatakrato itiśata-krato | yam | te | bhāgam | adhārayan | viśvāḥ | sehānaḥ | pṛtanāḥ | uru | jrayaḥ | sam | apsu-jit | marutvān | indra | sat-pate

अविताprotector, helper
अविता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Rootअवितृ- (प्रातिपदिक; √अव् ‘रक्षणे’ से) अथवा √अव् + तृच्
असिyou are
असि:
(सम्बन्ध/विधेय)
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
सुन्वतःof the Soma-presser
सुन्वतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple (adjectival)
Root√सु (सोम-प्रसवे) → सुन्वत् (वर्तमान कृदन्त)
वृक्तबर्हिषःof him whose sacrificial grass is strewn/prepared
वृक्तबर्हिषः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (bahuvrīhi/karma-dhāraya usage)
Rootवृक्त-बर्हिस् (समास; वृक्त ‘कृत/छिन्न’ + बर्हिस् ‘कुश-आसन’)
पिबdrink!
पिब:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पाने)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
मदायfor exhilaration
मदाय:
सम्प्रदान/प्रयोजन (दत्तिवाचक)
TypeNoun
Rootमद- (प्रातिपदिक; ‘हर्ष/मत्तता’)
कम्whom?/which (one)
कम्:
कर्म (प्रश्नार्थ)
TypePronoun (interrog./indef.)
Rootक (प्रश्न/अनिर्दिष्ट सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शतक्रतोO hundred-powered/ hundred-willed one (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootशत-क्रतु (समास; ‘शत’ + ‘क्रतु’)
यम्which/whom
यम्:
कर्म (यम्…अधारयन्)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
भागम्share, portion
भागम्:
कर्म (यम्…भागम्)
TypeNoun
Rootभाग- (प्रातिपदिक)
अधारयन्they placed/held (for you)
अधारयन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धृ (धारणे) + अधि-
विश्वाःall (the hosts/companies)
विश्वाः:
कर्तृ (अधारयन्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
सेहानःprevailing, overpowering
सेहानः:
कर्तृ (समाप्सुजित्…इन्द्रः—विशेषण)
TypeParticiple
Root√सह् (सहने/बलवत्त्वे) → सेहान- (परिपूर्ण/वर्तमान कृदन्त; Vedic form)
पृतनाःbattles, armies
पृतनाः:
कर्म/विषय (सेहानः—यासु)
TypeNoun
Rootपृतना- (प्रातिपदिक)
उरुwidely, far
उरु:
क्रियाविशेषण (ज्रयः)
TypeAdjective
Rootउरु- (प्रातिपदिक)
ज्रयःspeed, rushing
ज्रयः:
(सेहानः…ज्रयः—विशेष्य/विधेय)
TypeNoun (action/quality)
Root√ज्रि/ज्रय् (गतौ/वेगे) → ज्रयस् (प्रातिपदिक)
समप्सुजित्victorious in the waters / winning in the streams
समप्सुजित्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (compound epithet)
Rootसम्-अप्सु-जित् (समास; अप्सु ‘जल/आपः’ + √जि ‘जये’ → जित्)
मरुत्वान्accompanied by the Maruts
मरुत्वान्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (मरुत् + वत्)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सत्पतेO lord of the good/true (lord of the virtuous)
सत्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootसत्-पति (समास; सत् ‘सज्जन/सत्’ + पति)