Mantra 18
Sukta 8.34
Rishi: Kāṇva lineage (explicitly referenced: ‘kaṇvasya’)
Devata: Unspecified/implicit (likely the arriving divine powers/steeds in the surrounding context)
Chandas: likely Gāyatrī/Anuṣṭubh-like refrain structure; exact meter not provided in input
Samhita Patha (Devanagari)
पारावतस्य रातिषु द्रवच्चक्रेष्वाशुषु । तिष्ठं वनस्य मध्य आ ॥
Samhita Patha (IAST)
पारा॑वतस्य रा॒तिषु॑ द्र॒वच्च॑क्रेष्वा॒शुषु॑ । तिष्ठं॒ वन॑स्य॒ मध्य॒ आ ॥
Transliteration
pārā́vatasya rātíṣu dravác-cakreṣv āśúṣu | tíṣṭhaṃ vánasya mádhya ā́ ||
Translation
In the gifts that come from beyond, amid the swift, running wheels, take your stand—enter into the middle of the inner forest: the central depth where the movement can be governed.
Padapatha (Word Analysis)
पारा॑वतस्य । रा॒तिषु॑ । द्र॒वत्ऽच॑क्रेषु । आ॒शुषु॑ । तिष्ठ॑म् । वन॑स्य । मध्ये॑ । आ ॥पारावतस्य । रातिषु । द्रवत्चक्रेषु । आशुषु । तिष्ठम् । वनस्य । मध्ये । आ ॥pārāvatasya | rātiṣu | dravat-cakreṣu | āśuṣu | tiṣṭham | vanasya | madhye | ā
Word by Word
पारावतस्यof the far-away (one/place); of distance
पारावतस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपारावत (प्रातिपदिक)
रातिषुin/among the gifts (bestowals)
रातिषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक; दान/उपहार)
द्रवत्running, swiftly moving
द्रवत्:
क्रियाविशेषण (manner) / विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootद्रु (धातु) → द्रवत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ-प्रत्यय)
चक्रेषुin the wheels
चक्रेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
आशुषुin/among the swift (ones); swift
आशुषु:
अधिकारण
TypeAdjective (used substantively)
Rootआशु (प्रातिपदिक)
तिष्ठन्standing
तिष्ठन्:
कर्तृ (to implied finite verb/context)
TypeParticiple
Rootस्था (धातु) → तिष्ठत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
वनस्यof the forest/wood
वनस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकारण
TypeNoun (locative)
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
आtowards; hither; indeed
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)