HomeRig VedaMandala 8Sukta 24Mantra 26
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 26

Sukta 8.24

Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires pada-length verification against a metrical index)

तमु त्वा नूनमीमहे नव्यं दंसिष्ठ सन्यसे । स त्वं नो विश्वा अभिमातीः सक्षणिः ॥

तमु॑ त्वा नू॒नमी॑महे॒ नव्यं॑ दंसिष्ठ॒ सन्य॑से । स त्वं नो॒ विश्वा॑ अ॒भिमा॑तीः स॒क्षणि॑: ॥

tám u tvā nūnám īmahe návyaṃ daṃsiṣṭha sányase | sá tváṃ no víśvā abhímātīḥ sakṣáṇiḥ ||

That you, even now, we seek—ever new, O most capable, for our winning; and you, for us, are the one who can endure and overcome all assailing hostilities.

तम् । ऊँ॒ इति॑ । त्वा॒ । नू॒नम् । ई॒म॒हे॒ । नव्य॑म् । दं॒सि॒ष्ठ॒ । सन्य॑से । सः । त्वम् । नः॒ । विश्वाः॑ । अ॒भिऽमा॑तीः । स॒क्षणिः॑ ॥तम् । ऊँ इति । त्वा । नूनम् । ईमहे । नव्यम् । दंसिष्ठ । सन्यसे । सः । त्वम् । नः । विश्वाः । अभिमातीः । सक्षणिः ॥tam | oṃ iti | tvā | nūnam | īmahe | navyam | daṃsiṣṭha | sanyase | saḥ | tvam | naḥ | vi śvāḥ | abhi-mātīḥ | sakṣaṇiḥ

तम्him/that one
तम्:
कर्म (स्तुत्य-देवता-रूपेण ‘त्वा’ इत्यस्य सह-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नूनम्now, surely
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
ईमहेwe seek/strive for, we invoke
ईमहे:
क्रिया (कर्तृ = वयम्)
TypeVerb
Rootयम् (यच्छति/यामि) धातु; आत्मनेपद
नव्यम्new, fresh
नव्यम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक)
दंसिष्ठmost wondrous/most skillful
दंसिष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective (superlative epithet)
Rootदंसिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘दंस’/‘दंसस्’ = कौशल/वीर्य/कर्म; तद्धित/तमप्-प्रत्ययेन अतिशय)
सन्यसेyou strive/press on, you set yourself to (action)
सन्यसे:
क्रिया (कर्तृ = त्वम्)
TypeVerb
Rootसन् + यस् (यस्/यास्) धातु; आत्मनेपद (वेदिक रूप)
he/that (therefore)
:
कर्तृ-निर्देशक (अन्वय-सम्बन्धः ‘त्वम्’ इत्यनेन)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (our/for us; रक्षण-प्रार्थनायाम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अभिमातीःhostilities, assaults
अभिमातीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअभि-मा-ति (प्रातिपदिक; ‘अभि’ + √मा ‘to measure/assail’ → ‘अभिमाति’ = शत्रु-आक्रमण/द्रोह)
सक्षणिःable, powerful helper
सक्षणिः:
कर्तृ-विशेषण (त्वम्)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootसक्षन्/सक्षणि (प्रातिपदिक; ‘सह-क्षम्/सह-शक्’ भावः = समर्थ/सहायक)