Mantra 23
Sukta 8.24
Devata: Indra (contextual continuity of 8.24; explicit in following mantras)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires pada-length verification against a metrical index)
Samhita Patha (Devanagari)
एवा नूनमुप स्तुहि वैयश्व दशमं नवम् । सुविद्वांसं चर्कृत्यं चरणीनाम् ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒वा नू॒नमुप॑ स्तुहि॒ वैय॑श्व दश॒मं नव॑म् । सुवि॑द्वांसं च॒र्कृत्यं॑ च॒रणी॑नाम् ॥
Transliteration
evā nūnam úpa stuhi váiyaśva daśamáṃ návam | suvídvāṃsaṃ carkṛ́tyaṃ caraṇī́nām ||
Translation
Even now, draw near and affirm with praise, O Vaiyaśva, the ever-new and yet the tenth completion: the one who knows well, the doer of the work that must be done, the guide of the moving powers within us.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒व । नू॒नम् । उप॑ । स्तु॒हि॒ । वैय॑श्व । द॒श॒मम् । नव॑म् । सुऽवि॑द्वांसम् । च॒र्कृत्य॑म् । च॒रणी॑नाम् ॥एव । नूनम् । उप । स्तुहि । वैयश्व । दशमम् । नवम् । सुविद्वांसम् । चर्कृत्यम् । चरणीनाम् ॥eva | nūnam | upa | stuhi | vaiyaśva | daśamam | navam | su-vidvāṃsam | carkṛtyam | caraṇīnām
Word by Word
एवाthus, just so
एवा:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात) / एवम्
नूनम्now, indeed
नूनम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (निपात)
उपnear; (as preverb) up/unto
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
स्तुहिpraise!
स्तुहि:
—
TypeVerb
Root√स्तु (स्तवने)
वैयश्वO Vaiyaśva
वैयश्व:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवैयश्व (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम)
दशमम्the tenth
दशमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootदशम (क्रमवाचक विशेषण)
नवम्the ninth
नवम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootनव (क्रमवाचक विशेषण)
सुविद्वांसम्the well-knowing, very wise
सुविद्वांसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-विद्वांस् (√विद् ‘जानने’ से; विद्वांस् = क्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चर्कृत्यम्the much-to-be-praised, renowned
चर्कृत्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootचर्कृत्य (प्रातिपदिक; ‘प्रशंस्य/कीर्तनीय’ अर्थे, सम्भवतः √कृ से पुनरुक्त/तीव्र-रूप)
चरणीनाम्of the (female) singers/chantresses (caranīs)
चरणीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootचरणी (प्रातिपदिक)