HomeRig VedaMandala 8Sukta 23Mantra 22
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 22

Sukta 8.23

Rishi: Vaiyaśva
Devata: Agni Jātavedas
Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm by metrical count in critical edition)

प्रथमं जातवेदसमग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् । प्रति स्रुगेति नमसा हविष्मती ॥

प्र॒थ॒मं जा॒तवे॑दसम॒ग्निं य॒ज्ञेषु॑ पू॒र्व्यम् । प्रति॒ स्रुगे॑ति॒ नम॑सा ह॒विष्म॑ती ॥

prathamáṃ jātávedasam agníṃ yajñéṣu pū́rvyam | práti srúg eti námasā havíṣmatī ||

First, toward Agni Jātavedas, the Ancient One present in the sacrifices, the offering-ladle moves in reverence, carrying the oblation—so the inner act approaches the knower-of-births with consecrated substance.

प्र॒थ॒मम् । जा॒तऽवे॑दसम् । अ॒ग्निम् । य॒ज्ञेषु॑ । पू॒र्व्यम् । प्रति॑ । स्रुक् । ए॒ति॒ । नम॑सा । ह॒विष्म॑ती ॥प्रथमम् । जातवेदसम् । अग्निम् । यज्ञेषु । पूर्व्यम् । प्रति । स्रुक् । एति । नमसा । हविष्मती ॥prathamam | jāta-vedasam | agnim | yajñeṣu | pūrvyam | prati | sruk | eti | namasā | haviṣmatī

प्रथमम्first, foremost
प्रथमम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक) < PIE *pr̥H-to- (first)
जातवेदसम्Jātavedas (Agni, ‘knower of births/creatures’)
जातवेदसम्:
कर्म (अग्निम्-समनाधिकरणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; जात- ‘born’ + वेदस् ‘knowing/knowledge’)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यज्ञेषुin the sacrifices
यज्ञेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
पूर्व्यम्ancient, primeval
पूर्व्यम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; पूर्व ‘former’ + -य)
प्रतिtowards, in response
प्रति:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
स्रुगेति‘(saying) “of the ladle/with the ladle”’ (thus)
स्रुगेति:
सम्बन्ध (षष्ठ्यर्थः) / वाक्य-चिह्न (इति)
TypeNoun + Indeclinable (quotative)
Rootस्रुच् (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
हविष्मतीoblation-bearing, having the offering
हविष्मती:
कर्तृ
TypeAdjective (f.)
Rootहविष्मत् (प्रातिपदिक; हविस् ‘oblation’ + -मत् ‘possessing’)