HomeRig VedaMandala 8Sukta 22Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 8.22

Devata: Aśvins (Nāsatyā)

रथो यो वां त्रिवन्धुरो हिरण्याभीशुरश्विना । परि द्यावापृथिवी भूषति श्रुतस्तेन नासत्या गतम् ॥

रथो॒ यो वां॑ त्रिवन्धु॒रो हिर॑ण्याभीशुरश्विना । परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी भूष॑ति श्रु॒तस्तेन॑ नास॒त्या ग॑तम् ॥

rátho yó vāṃ tri-vandhuró híraṇyābhīśur aśvinā | pári dyā́vā-pṛthivī́ bhū́ṣati śrutás téna nāsatyā́ ā́ gátam ||

That chariot of yours, three-seated, with golden reins, O Aśvins, moves in beauty around Heaven and Earth. Heard is it—so with that, O Nāsatyas, come to us.

रथः॑ । यः । वा॒म् । त्रि॒ऽव॒न्धु॒रः । हिर॑ण्यऽअभीशुः । अ॒श्वि॒ना॒ । परि॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । भूष॑ति । श्रु॒तः । तेन॑ । ना॒स॒त्या॒ । आ । ग॒त॒म् ॥रथः । यः । वाम् । त्रिवन्धुरः । हिरण्यअभीशुः । अश्विना । परि । द्यावापृथिवी इति । भूषति । श्रुतः । तेन । नासत्या । आ । गतम् ॥rathaḥ | yaḥ | vām | tri-vandhuraḥ | hiraṇya-abhīśuḥ | aśvinā | pari | dyāvāpṛth ivī iti | bhūṣati | śrutaḥ | tena | nāsatyā | ā | gatam

रथःchariot
रथः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
यःwhich/that (who)
यः:
कर्तृ (सम्बन्धकः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध/कर्म (सन्दर्भानुसार: ‘your’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्रिवन्धुरःhaving three seats/benches
त्रिवन्धुरः:
कर्तृ (रथस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootत्रि + वन्धुर (प्रातिपदिक; समास)
हिरण्याभीशुःwith golden reins
हिरण्याभीशुः:
कर्तृ (रथस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहिरण्य + अभीशु (प्रातिपदिक; समास)
अश्विनाO Aśvins (you two horsemen)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
परिaround, all about
परि:
उपपद-सम्बन्ध (परितः/पर्यन्तम्)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
द्यावापृथिवीheaven-and-earth
द्यावापृथिवी:
कर्म
TypeNoun (dual pair)
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौष् + पृथिवी)
भूषतिadorns, makes splendid
भूषति:
क्रिया
TypeVerb
Rootभूष् (धातु)
श्रुतःrenowned, famed
श्रुतः:
कर्तृ (रथस्य/यः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त, क्त)
तेनby that (therewith)
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनोः नाम)
गतम्come; having come (hither)
गतम्:
कर्म/क्रियाविशेष (आह्वान)
TypeVerbal adjective/Participle
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)