Mantra 2
Sukta 8.18
Devata: Ādityas
Samhita Patha (Devanagari)
अनर्वाणो ह्येषां पन्था आदित्यानाम् । अदब्धाः सन्ति पायवः सुगेवृधः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒न॒र्वाणो॒ ह्ये॑षां॒ पन्था॑ आदि॒त्याना॑म् । अद॑ब्धा॒: सन्ति॑ पा॒यव॑: सुगे॒वृध॑: ॥
Transliteration
anarvā́ṇo hí eṣāṃ pánthā ādityā́nām | adábdhāḥ sánti pāyávaḥ sugé-vṛ́dhaḥ ||
Translation
For unerring is the path of these Ādityas; their guardianship is not to be overreached—protectors who increase the good going, the right passage.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒न॒र्वाणः॑ । हि । ए॒षा॒म् । पन्था॑ । आ॒दि॒त्याना॑म् । अद॑ब्धाः । सन्ति॑ । पा॒यवः॑ । सु॒गे॒ऽवृधः॑ ॥अनर्वाणः । हि । एषाम् । पन्था । आदित्यानाम् । अदब्धाः । सन्ति । पायवः । सुगेवृधः ॥anarvāṇaḥ | hi | eṣām | panthā | ādityānām | adabdhāḥ | santi | pāyavaḥ | suge--vṛdhaḥ
Word by Word
अनर्वाणःunharming, non-injuring
अनर्वाणः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअनर्वन् (प्रातिपदिक; न-र्वन् ‘हानि/क्षय’ इत्यर्थे, नञ्-पूर्वकः)
हिfor, indeed
हि:
सम्बन्ध/हेतु-निपातः
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
एषाम्of these (of them)
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पन्थाःthe path
पन्थाः:
कर्तृ (वाक्यस्य विषयः)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
आदित्यानाम्of the Ādityas
आदित्यानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
अदब्धाःunbeguiled, uninjured, unassailable
अदब्धाः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअदब्ध (प्रातिपदिक; √दभ् ‘हिंस/छल’ इत्यस्य नञ्-पूर्वकः)
सन्तिare
सन्ति:
अख्यात (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
पायवःprotectors, guardians
पायवः:
कर्तृ (सन्ति इत्यस्य)
TypeNoun (agentive) / Adjective
Rootपायु (प्रातिपदिक; ‘रक्षक/पालक’)
सुगेवृधःwell-increasing (prosperity/cattle), good-growers
सुगेवृधः:
विशेषणम् (पायवः)
TypeAdjective
Rootसु-गे-वृध (समास-प्रातिपदिक; सु ‘सु-’ + गे/गव् ‘गौ/धन’ (वेदिक) + वृध ‘वर्धक’)